Çalışma Kitapçıkları

Fiil Çatısı Etkinlikleri 3-8.Sınıf Türkçe

FİİL ÇATISI ETKİNLİKLERİ 3 (8.SINIF TÜRKÇE)

1. Aşağıdaki cümleleri özne-yüklem (etken-edilgen) ilişkisi
bakımından inceleyiniz. Fiillerin özelliklerini karşılarındaki bölüme yazınız.

  CÜMLELER ÖZNE-YÜKLEM İLİŞKİSİNE GÖRE
1 Bir çiçek susuz bırakıldığında veya iyi bakıl­madığında nasıl yaşayamaz.  
2 İnsan yavrusu da sevgi ve ilgiden yoksun kaldığında çiçek­ler gibi solar.  
3 Çünkü bugün itibariyle bunun hiçbir kaydı bulunmuyor.  
4 Roma İmparatorluğu, doğu sınırlarındaki barbar kabileler tarafından yok edilmişti.  
5 Daha yüz yıl önce, yok oluşundan birkaç yıl evvel Avrupalı gezginler Osmanlı İmparatorluğu’nun “Türkler”ini, hayattan nasıl tat alınacağını bilen insanlar olarak tasvir ediyorlardı.  
6 Pratik etkinlikler çoğu durumda bilinçli karar almayı içermez.  
7 Bunları haritalar üstünde kesin hatlarla çizemezsiniz, ama farklılığın sınırlarını belirleyen bunlardır.  
8 Endişe bir kez yayılmaya başladığında, tehlikenin beklendiği bütün bölgelerde sorunun büyük bir şevkle duyulduğuna tanık olunuyordu.  
9 Yani hikaye üçüncü şahıs perspektifinden anlatılmıştır.  
10 Kuşkusuz, kıta Avrupa’sının ve Akdeniz’in fiziksel yakınlığı Avrupa’da dehşetin yayılmasını körüklüyordu.  

2. Aşağıdaki fiilleri cümle içerisinde yüklem görevinde kullanınız.

Fiillerin nesne alıp alamadığını örneklerdeki gibi gösteriniz.

  FİİL CÜMLE NESNESİ
VAR / YOK
1 Bak-  
2 Değiş-  
3 Devam et-  
4 Şaşkına çevir-  
5 Tekrarlan-  
6 Say-  
7 Kullanıl-  
8 Çevir-  
9 Açıl-  
10 Temsil edil-  

3. Aşağıdaki cümlelerin özne ve yüklemini varsa nesnesini bulunuz. Cümleleri nesne-yüklem (geçişli-geçişsiz) ilişkisi bakımından inceleyiniz. Cümlelerin özelliklerini karşısındaki bölüme yazınız.

  CÜMLELER NESNESİNE GÖRE
1 Roma, 1516’da yaşadığı dehşeti hafızasından asla silemiyordu.  
2 Denizle hiçbir tecrübesi olmayanlar onun ne kadar korkunç bir yaratık olduğunu hayal edemez.  
3 Bu imge, yazılı ve görsel iletişim araçları vasıtasıyla yayılıyor.  
4 Johann Gutenberg’in, enformasyonun hızla çoğaltılmasını ve dağıtılmasını kolaylaştıran matbaayı icadı, Osmanlılara ilişkin bilginin yayılmasına katkıda bulunuyordu.  
5 1698’de yurt dışından gravür ustaları davet etti.  
6 Carniola’daki topografik çalışmalara öncülük etti.  
7 Bu nitelemelerden bazısı tekil hâlde, bazısı çoğul halde kullanılmıştır.  
8 Carniola’nın tepe üstlerinde birçok işaret ateşi düzeneği hazırlanmıştı.  
9 Ağır çalışma onlara güç kazandırmıştı.  
10 Taşköprü ne zaman inşa edilmiştir?  

 

4. Aşağıdaki cümleleri çatı özelliklerine göre inceleyiniz.

  Özne-Yüklem

İlişkisine Göre

Nesne-Yüklem

İlişkisine Göre

Etken Edilgen Geçişli Geçişsiz
1 Kasaba piyasası ve bütçesi hızla büyümüştü.        
2 Kasaba Valvasor’a bir hayli kasvetli görünmüştü.        
3 Soylular sık sık muhatap olmak zorunda kaldıkları kötü komşu ve ezeli düşman tarafından cesur olmaları ve silah taşımaları konusunda hep uyarılır.        
4 Ancak, bugün bundan daha fazlasını biliyoruz.        
5 Nitekim bana bir çocuk gibi muamele etti.        
6 Günde yirmi kere badem ve şeker şerbeti, meyve ve şekerlemeler gönderildi.        
7 Bu tarihe gelindiğinde Osmanlı İmparatorluğu artık Avrupa’nın hasta adamı olarak anılıyordu.        
8 Üstte Atina yakınlarındaki bazı güzel yel değirmenlerinin bir resmini görüyorsunuz.        
9 Tehdidin sürekliliği ve soyluların ilgisizliği nedeniyle köylüler isyan ediyordu.        
10 Müstahkem mevkilerin veya kasabaların sağlam surları arkasına saklanan kasaba halkı ile aristokrasiye nadiren saldırılıyordu.        
11 Jezernik’in analiz ettiği metinler seyahatnamelerdir, ama vardığı sonuçlar edebi metinlerle ilgili incelemelerden elde edilen neticelere çarpıcı bir şekilde benzemektedir.        
12 Bu algıların tamamı kendi yurtlarında değişen sosyopolitik söylemlerle şekillenmiştir.        
13 Orta Avrupa ile İstanbul arasındaki demiryolu bağlantısı henüz birkaç yıl önce tamamlanmıştı.        

 

CEVAPLAR
1. Aşağıdaki cümleleri özne-yüklem (etken-edilgen) ilişkisi
bakımından inceleyiniz.  Fiillerin özelliklerini karşılarındaki bölüme
yazınız.

  CÜMLELER ÖZNE-YÜKLEM İLİŞKİSİNE GÖRE
1 Bir çiçek susuz bırakıldığında veya iyi bakıl­madığında nasıl yaşayamaz. ETKEN
2 İnsan yavrusu da sevgi ve ilgiden yoksun kaldığında çiçek­ler gibi solar. ETKEN
3 Çünkü bugün itibariyle bunun hiçbir kaydı bulunmuyor. EDİLGEN
4 Roma İmparatorluğu, doğu sınırlarındaki barbar kabileler tarafından yok edilmişti. EDİLGEN
5 Daha yüz yıl önce, yok oluşundan birkaç yıl evvel Avrupalı gezginler Osmanlı İmparatorluğu’nun “Türkler”ini, hayattan nasıl tat alınacağını bilen insanlar olarak tasvir ediyorlardı. ETKEN
6 Pratik etkinlikler çoğu durumda bilinçli karar almayı içermez. ETKEN
7 Bunları haritalar üstünde kesin hatlarla çizemezsiniz, ama farklılığın sınırlarını belirleyen bunlardır. ETKEN
8 Endişe bir kez yayılmaya başladığında, tehlikenin beklendiği bütün bölgelerde sorunun büyük bir şevkle duyulduğuna tanık olunuyordu. EDİLGEN
9 Yani hikaye üçüncü şahıs perspektifinden anlatılmıştır. EDİLGEN
10 Kuşkusuz, kıta Avrupa’sının ve Akdeniz’in fiziksel yakınlığı Avrupa’da dehşetin yayılmasını körüklüyordu. ETKEN

 2. Aşağıdaki fiilleri cümle içerisinde yüklem görevinde kullanınız.
Nesne alan fiillerin bulunduğu cümlelerdeki nesnelerin altını çiziniz.

  FİİL CÜMLE NESNESİ
VAR / YOK
1 Bak- Farklılığın neden bu denli önemli olduğunu anlamak için geriye bir adım atıp simgelerin temel anlamına ve insan toplumundaki rollerine bakmalıyız. NESNESİ YOK
2 Değiş- Tarihin gösterdiği üzere, hem bireyler hem de insan toplulukları ve bütün halinde toplumlar değişebilir. NESNESİ YOK
3 Devam et- Hikaye dehşet verici bir bölümle devam eder. NESNESİ YOK
4 Şaşkına çevir- Telaffuz ettiği sözler şüphesiz onları şaşkına çevirmişti.
                                                     
NESNESİ VAR
5 Tekrarlan- Dramatizasyonla desteklenen bu sözlü sindirme örneği sık sık tekrarlanacaktı. NESNESİ YOK
6 Say- Yoksa meydanı aslandan boş buldukça tilki gibi fırsat kollayıp avlanmayı erlik sayma. NESNESİ VAR
7 Kullanıl- İhtişam ise diplomatik, askeri, sosyal ve benzeri her alanda çok yaygın olarak kullanılıyordu. NESNESİ YOK
8 Çevir- Vadiyi bir gül bahçesine çevirdiler. NESNESİ VAR
9 Açıl- Birinci perde Venedik’teki dukalık sarayında neşeli bir sahneyle açılır. NESNESİ YOK
10 Temsil edil- Her şey karnavalımsı bir üslupta alegorik bir şekilde temsil edilir. NESNESİ YOK

3. Aşağıdaki cümlelerin özne ve yüklemini varsa nesnesini bulunuz.
Cümleleri nesne-yüklem (geçişli-geçişsiz) ilişkisi bakımından inceleyiniz.
Cümlelerin özelliklerini karşısındaki bölüme yazınız.

  CÜMLELER NESNESİNE GÖRE
1 Roma, 1516’da yaşadığı dehşeti hafızasından asla silemiyordu.
özne                  nesne                                                           yüklem
GEÇİŞLİ
2 Denizle hiçbir tecrübesi olmayanlar onun ne kadar korkunç bir yaratık olduğunu
özne                                                                          nesne
hayal edemez.
yüklem
GEÇİŞLİ
3 Bu imge, yazılı ve görsel iletişim araçları vasıtasıyla yayılıyor.
özne                                                                                       yüklem
GEÇİŞSİZ
4 Johann Gutenberg’in enformasyonun hızla çoğaltılmasını ve dağıtılmasını kolaylaştıran
özne
matbaayı icadı
, Osmanlılara ilişkin bilginin yayılmasına katkıda bulunuyordu.

                                                                                                            yüklem
 
5 1698’de yurt dışından gravür ustaları davet etti.
                                              nesne                yüklem
GEÇİŞLİ
6 Carniola’daki topografik çalışmalara öncülük etti.
                                                                        yüklem                                                                        
GEÇİŞLİ
7 Bu nitelemelerden bazısı tekil hâlde, bazısı çoğul halde kullanılmıştır.
özne                                                          özne                         yüklem
GEÇİŞLİ
8 Carniola’nın tepe üstlerinde birçok işaret ateşi düzeneği hazırlanmıştı.
                                                                     özne                               yüklem
GEÇİŞLİ
9 Ağır çalışma onlara güç kazandırmıştı.
özne                          nesne       yüklem
GEÇİŞLİ
10 Taşköprü ne zaman inşa edilmiştir?
özne                                 yüklem
GEÇİŞLİ

 4. Aşağıdaki cümleleri çatı özelliklerine göre inceleyiniz.

  Özne-Yüklem

İlişkisine Göre

Nesne-Yüklem

İlişkisine Göre

Etken Edilgen Geçişli Geçişsiz
1 Kasaba piyasası ve bütçesi hızla büyümüştü.    
2 Kasaba Valvasor’a bir hayli kasvetli görünmüştü.    
3 Soylular sık sık muhatap olmak zorunda kaldıkları kötü komşu ve ezeli düşman tarafından cesur olmaları ve silah taşımaları konusunda hep uyarılır.    
4 Ancak, bugün bundan daha fazlasını biliyoruz.    
5 Nitekim bana bir çocuk gibi muamele etti.        
6 Günde yirmi kere badem ve şeker şerbeti, meyve ve şekerlemeler gönderildi.    
7 Bu tarihe gelindiğinde Osmanlı İmparatorluğu artık Avrupa’nın hasta adamı olarak anılıyordu.    
8 Üstte Atina yakınlarındaki bazı güzel yel değirmenlerinin bir resmini görüyorsunuz.    
9 Tehdidin sürekliliği ve soyluların ilgisizliği nedeniyle köylüler isyan ediyordu.    
10 Müstahkem mevkilerin veya kasabaların sağlam surları arkasına saklanan kasaba halkı ile aristokrasiye nadiren saldırılıyordu.    
11 Jezernik’in analiz ettiği metinler seyahatnamelerdir, ama vardığı sonuçlar edebi metinlerle ilgili incelemelerden elde edilen neticelere çarpıcı bir şekilde benzemektedir.    
12 Bu algıların tamamı kendi yurtlarında değişen sosyopolitik söylemlerle şekillenmiştir.    
13 Orta Avrupa ile İstanbul arasındaki demiryolu bağlantısı henüz birkaç yıl önce tamamlanmıştı.    

 

fiilcatisietkinlikleri3-8.sinifturkce

Yazdır

Yazar hakkında

Süleyman Kara

Öğrenci ve öğretmenlere faydalı olmak için onlara kaliteli edebiyat sitesi olan edebiyat sultanını sundum.

Yorum yap