KONU: Dede Korkut hikayelerinden birinin tiyatro şeklinde sunumu
SALUR KAZAN’IN EVİNİN YAĞMALANMASI HİKÂYESİNİN KISA TİYATROSU
Not: Bu tiyatro metni Dede Korkut Hikâyeleri – Dresden Nüshası esas alınarak hazırlanmıştır. Hitaplar, tekrarlar, yiğitlenmeler ve söyleyişler korunmuştur. Sahneye uyarlamak için yalnızca bağlayıcı anlatıcı cümleleri eklenmiştir.
HİKÂYENİN ÖZETİ
Salur Kazan avdayken evi düşmanlar tarafından basılır. Eşi Burla Hatun ve oğlu Uruz esir alınır. Kazan Han geri döner, Oğuz beylerinden yardım ister ve büyük bir mücadele sonunda ailesini kurtarır. Hikâye, aile, namus ve dayanışma temasını işler.
KİŞİLER VE ÖZELLİKLERİ
1.Salur Kazan: Oğuz’un baş beyidir; cesur, lider ruhlu.
2.Burla Hatun: Onurlu, güçlü iradeli bir kadın.
3.Uruz: Henüz gençtir; korkusunu yenmeyi öğrenir.
4.Dede Korkut: Duacı ve bilge kişi.
5. Anlatıcı: Ara geçişlerde bağlamayı yapar, olayları açıklar.
Düşman Beyler ve askerleri: Yağmacı, acımasız tipler.
KİŞİ SAYISI- DEKOR – KOSTÜM- MÜZİK
Oyuncu sayısı: 5
Dekor:
• Büyük bir otağ
• Yağmalanmış ev görüntüsü
• Savaş sahnesi için bayraklar
Kostüm:
• Salur Kazan: Savaşçı kıyafeti, pelerin
• Burla Hatun: Geleneksel kadın kaftanı
• Uruz: Genç alp kıyafeti
Aksesuar:
• Kılıç, kalkan
• Bayrak
• Zincir (esaret sahnesi için)
Müzik: Tablo geçişlerinde öğrenciler hazırladıkları müzikleri kullanabilir.
SAHNE 1 – SALUR KAZAN’IN TOYU
(Geniş otağ. Sofralar kuruludur. Kopuz sesi.)
ANLATICI:
Salur Kazan Han, Oğuz’un baş beyidir. Adı anılınca düşman titrer, dost sevinir. Günlerden bir gün ulu bir toy verdi. Aç gördüğünü doyurdu, çıplak gördüğünü giydirdi. Beyleri başına topladı.
SALUR KAZAN:
Bre beyler! Tanrı’nın verdiğini Tanrı yolunda yiyelim.
Tok olan açın hâlinden bilsin.
Atımız var, yurdumuz var, bayrağımız var.
Şükürler olsun!
BEYLERDEN BİRİ:
Hanım, toyun bereketi bol olsun. Adın Oğuz’da daim yaşasın.
SALUR KAZAN:
Bereket birlikten doğar. Birlik bozulursa oba çöker.
KIRK YİĞİT (koro):
Hanım, sözün töredir, buyruğun başımız üstüne!
SALUR KAZAN:
Yiğitler! Av vakti geldi çattı.
Er kişi avsız durmaz, meydansız solmaz.
(Burla Hatun’a döner.)
SALUR KAZAN:
Hatun! Evimi, ocağımı, göz nurum Uruz’u sana emanet ederim.
BURLA HATUN:
Gönlün rahat olsun hanım.
Bu otağ senin adınla diridir.
Düşman gelirse, evvel ben dururum.
(Kazan ve yiğitler çıkar.)
SAHNE 2 – OTAĞDA KALANLAR
(Burla Hatun ve Uruz.)
URUZ:
Ana, babam bizi niçin yalnız koydu?
BURLA HATUN:
Oğul, er kişi meydan içindir.
Ev ise sabır yeridir.
URUZ:
Ben daha küçüğüm ana… Korkuyorum.
BURLA HATUN:
Korku yiğidin düşmanıdır.
Yüreğini büyük tut ki günün gelsin.
ANLATICI:
Burla Hatun oğlunu yanına aldı, ellerini göğe kaldırdı.
BURLA HATUN:
Tanrım!
Eşim Kazan’ı koru, oğlumu yiğit eyle.
Namusumuzu düşmana çiğnetme.
SAHNE 3 – EVİN YAĞMALANMASI
(Gürültü, düşman baskını.)
ANLATICI:
Kazan Han avdayken kâfir düşman geldi.
Otağı bastı, malı talan etti.
DÜŞMAN BEYİ:
Bre kadın! Kazan Han nerede?
BURLA HATUN:
Er meydanındadır!
Sen onun adını anmaya layık değilsin!
DÜŞMAN BEYİ:
Bunu bize söyleten dilini keserim!
BURLA HATUN:
Dil kesilir, namus kesilmez!
(Burla Hatun ve Uruz bağlanır.)
SAHNE 4 – SALUR KAZAN’IN DÖNÜŞÜ
(Yıkılmış otağ.)
SALUR KAZAN:
Bre!
Ocağım sönmüş, evim talan olmuş!
Hatunum nerede?
Oğlum nerede?
ANLATICI:
Kazan Han kara toprağa diz vurdu.
SALUR KAZAN:
Ey kara toprak!
Şahit ol ki bu davadan dönmem!
Namusum yerde kalmaz!
SAHNE 5 – ESARETTE ANNE VE OĞUL
(Esir sahnesi.)
URUZ:
Ana… Korkuyorum.
BURLA HATUN:
Korkma oğul.
Baban sağdır.
Sağ olan baba evini yerde bırakmaz.
URUZ:
Keşke ben de er olsaydım…
BURLA HATUN:
Er olmak yaşla değil, yürekle olur.
Bugün öğrenirsin, yarın yürürsün.
SAHNE 6 – OĞUZ BEYLERİNİN TOPLANIŞI
(Kazan beylerin huzurunda.)
SALUR KAZAN:
Bre beyler!
Evim yağmalandı, hatunum esir düştü!
Bu dava yalnız benim değil, Oğuz’un davasıdır!
BEYLERDEN BİRİ:
Hanım, sen düşersen oba düşer.
KIRK YİĞİT (koro):
Canımız sana fedadır hanım!
Önünde ölürüz, ardında dururuz!
SAHNE 7 – SAVAŞA GİDİŞ
(Atlar, kılıçlar.)
ANLATICI:
Yiğitler at bindi, kılıç kuşandı.
Yer gök nara ile doldu.
SALUR KAZAN:
Bre yiğitler!
Bugün kılıcımız namus içindir!
Geri dönmek yok!
SAHNE 8 – SAVAŞ
ANLATICI:
Kılıçlar çarpıştı, atlar kişnedi.
Yiğitler yiğitliğini gösterdi.
(Düşman yenilir.)
SAHNE 9 – KURTULUŞ
(Burla Hatun ve Uruz çözülür.)
URUZ:
Baba!
SALUR KAZAN:
Oğul!
Bugün korkuyu yendin.
Yarın erliğe yürürsün.
BURLA HATUN:
Ev yıkılır, yeniden kurulur.
Namus yıkılırsa bir daha kalkmaz.
SAHNE 10 – DEDE KORKUT’UN UZUN KAPANIŞI
(Dede Korkut öne çıkar, kopuz.)
DEDE KORKUT:
Bre beyler!
Ev er ile ayakta durur,
Hatun ile dirlik bulur,
Oğul ile yarına uzanır.
Birlik olanın ocağı sönmez,
Ayrılık düşmanın ekmeğidir.
Yiğitlik kılıçla olur amma
Namusla taçlanır.
Tanrı sizi evinizden,
Yurdunuzdan,
Dirliğinizden ayırmasın!
(Kopuz. Perde.)
SALUR KAZAN’IN EVİNİN YAĞMALANMASI HİKÂYESİNİN KISA TİYATROSU indir
