2025-2026 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ 10.SINIF 2.DÖNEM 1.YAZILI SINAV SORULARI (BEP)
ERGENEKON DESTANI
Moğol ilinde Oğuz Kağan soyundan İl Han’ın hükümranlığı sırasında Tatar Türklerinin hükümdarı Sevinç Han Moğol ülkesine savaş ilan etti. İl Han’ın idaresindeki orduyu Kırgızlar ve diğer boylardan da yardım alarak bozguna uğrattı. İl Han’ın ülkesindeki tüm insanları öldürdüler. Yalnız İl Han’ın küçük oğlu Kıyan ve eşi ile yeğeni Nüküz ile eşi kurtulmayı başardılar. Düşman askerlerinin, onları bulamayacağı bir yere kaçmaya karar verdiler. Yabani koyunların yürüdüğü bir yolu izleyerek yüksek bir dağda dar bir geçite vardılar. Bu geçitten geçerek içinde akarsular, pınarlar, çeşitli bitkiler, çayırlar, meyve ağaçları, çeşitli avların bulunduğu bir yere gelince Tanrıya şükrettiler ve burada kalmağa karar verdiler. Dağın doruğu olan bu yere dağ kemeri anlamında “Ergene” kelimesiyle “dik” anlamındaki “Kon” kelimesini birleştirerek “Ergenekon” adını verdiler.
Kıyan ve Nüküz’ün oğulları çoğaldı. Dört yüz yıl sonra kendileri ve sürüleri o kadar çoğaldı ki Ergenekon’a sığmadılar. Atalarının buraya geldiği geçitin yeri unutulmuştu. Ergenekon’un çevresindeki dağlarda geçit aradılar.
Bir demirci, dağın demir kısmı eritirlerse yol açılabileceğini söyledi. Demirin bulunduğu yere bir sıra odun, bir sıra kömür dizdiler ve ateşi yaktılar. Yetmiş yere koydukları yetmiş körükle hep birden körüklediler. Demir eridi, yüklü bir deve geçecek kadar yer açıldı. İl Han’ın soyundan gelen Türkler yeniden güçlenmiş olarak eski vatanlarına döndü, atalarının intikamını aldılar.
Ergenekon’dan çıktıkları gün olan 21 Mart’ta her yıl bayram yaptılar. Bu bayramda bir demir parçasını kızdırırlar, demir kıpkırmızı olunca önce Hakan daha sonra beyler demiri örsün üstüne koyup döverler. Bugün hem yeniden özgürlük hem de bahar bayramı olarak hala kutlanmaktadır.
1, 2, 3, 4 ve 5. soruları metne göre cevaplayınız.
1.Yukarıdaki metnin kahramanlarını yazınız.(15 Puan)
Kişi/Kişiler:
2.Yukarıdaki metinde olay nerede geçmektedir? (15 Puan)
Yer:
3.Yukarıdaki metinde bulunan olağanüstülükleri yazınız?(20 Puan)
4.Metne göre Ergenekon adı ne anlama gelmektedir?( 15 Puan)
5. Metne göre Türklerin Ergenekon’dan çıktıkları gün olan 21 Mart’ta neler yapılmaktadır?
( 20 Puan)
6. Alp Er Tunga ( )nın hayatı savaşlarla geçmiştir ( )Uzun süre mücadele ettiği İranlı Medlerin
hükümdarı Keyhusrev ( )in davetinde hile ile öldürülmüştür ( ) Alp Er Tonga; Asur
kaynaklarında Maduva ( )Heredot’ta Madyes, İran ve İslâm kaynaklarında Efrasiyab adlarıyla anılmaktadır.
Parçada ayraçlarla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
(5 x 3 =15 Puan)
CEVAPLAR:
1. Yukarıdaki metnin kahramanlarını yazınız.(15 Puan)
Kişi/Kişiler:
Sevinç Han, Kıyan, Nüküz 15 puan
2. Yukarıdaki metinde olay nerede geçmektedir? (15 Puan)
Yer: Moğol ili 15 puan
3. Yukarıdaki metinde bulunan olağanüstülükleri yazınız?(20 Puan)
– Dört yüz yıl sonra kendilerinin ve sürülerinin çoğalması 8 puan
– Dağın demir kısmının eritilmesi 6 puan
– Demir dağın erimesi, yüklü bir deve geçecek kadar yer açılması 6 puan
4. Metne göre Ergenekon adı ne anlama gelmektedir?( 15 Puan)
Dağın doruğu olan bu yere dağ kemeri anlamında “Ergene” kelimesiyle “dik” anlamındaki “Kon” kelimesini birleştirerek “Ergenekon” adını verdiler. 15 puan
5. Metne göre Türklerin Ergenekon’dan çıktıkları gün olan 21 Mart’ta neler yapılmaktadır?
( 20 Puan)
Ergenekon’dan çıktıkları gün olan 21 Mart’ta her yıl bayram yaptılar. Bu bayramda bir demir parçasını kızdırırlar, demir kıpkırmızı olunca önce Hakan daha sonra beyler demiri örsün üstüne koyup döverler. Bugün hem yeniden özgürlük hem de bahar bayramı olarak hala kutlanmaktadır. 20 puan
6. Alp Er Tunga ( )nın hayatı savaşlarla geçmiştir ( )Uzun süre mücadele ettiği İranlı Medlerin
hükümdarı Keyhusrev ( )in davetinde hile ile öldürülmüştür ( ) Alp Er Tonga; Asur
kaynaklarında Maduva ( )Heredot’ta Madyes, İran ve İslâm kaynaklarında Efrasiyab adlarıyla anılmaktadır.
Parçada ayraçlarla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
(5 x 3 =15 Puan)
( ‘ ) 3 puan ( . ) 3 puan ( ‘ ) 3puan ( . ) 3 puan ( , ) 3 puan
10.sinif edebiyat 2.donem 1.yazili sorulari bep indir
10.sinif edebiyat 2.donem 1.yazili cevaplari bep indir
