( 1- 4. Soruları aşağıdaki şiirden hareketle yapınız.)
KALDIRIMLAR
Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında;
Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum.
Yolumun karanlığa saplanan noktasında,
Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum.
Kara gökler kül rengi bulutlarla kapanık;
Evlerin bacasını kolluyor yıldırımlar.
İn cin uykuda, yalnız iki yoldaş uyanık;
Biri benim, biri de serseri kaldırımlar.
( … )
(Necip Fazıl KISAKÜREK)
1- Şiirin nazım birimi yazarak birinci dörtlükte ölçüsünü gösteriniz. (10 P )
2- Şiirin temasını yazınız. (10 P )
3- Altı çizili dizedeki ritim unsurlarından aliterasyon ve asonansı bulunuz. ( 10 P )
4. Şiir hangi edebi anlayış ile yazılmıştır? Yazınız. (10 P )
5- Aşağıdaki tabloda verilen şiirlerle ilgili bilgileri ölçütlere göre yazınız. ( 30 P )
| ÖLÇÜTLER | GAZEL | KASİDE | ŞARKI | RUBAİ | TUYUĞ |
| Nazım Birimi | |||||
| Ölçü | |||||
| Kafiye Düzeni |
GAZEL
Ehl-i dildir diyemem sînesi sâf olamayana
Ehl-i dil biribirini bilmemek insâf değil
Tûtî-i mûcize – gûyem ne desem lâf değil
Çarh ile söyleşemem âyînesi saf değil
Yine endîşe bilir kadr-i dür-i güftârım
Rûzigâr ise denî dehr ise sarrâf deği
Levh-i mahfûz-ı suhandir dil-i pâk-i Nef’î
Tab’-ı yârân gibi dükkânçe-i sahhâf değil
Girdi miftâh-ı der-i genc-i ma’ânî elime
Âleme bez-i güher eylesem itlâf değil
6- Yukarıda beyitleri karışık olarak verilen gazelin ilk (matla ) ve son beytini ( makta- mahlas beyti ) şiir üzerinde gösteriniz. ( 10 P )
7- Aşağıdaki cümlelerde yapılan yazım yanlışlarını düzelterek doğru yazımını yanındaki boşluğa yazınız. ( Cümlenin tamamını yazmanıza gerek yoktur. Sadece yazım yanlışı yapılan kelimenin doğrusunu yazınız. ) ( 4×5 = 20 P )
– Mangala ve semavere kömür koydu; abtes aldı.
– Toplantıya katılmıyan yoktu.
– Ders proğramı saat 3’te verildi.
-Yolumuza ankara üzerinden devam edeceğiz.
CEVAPLAR:
1- Nazım Birimi: Dörtlük ( 5 P ) Ölçüsü: 14’lü hece ölçüsü ( 5 P )
2.Şiirin Teması: Yalnızlık.
3- Aliterasyon: “ s “ sesiyle aliterasyon yapılmıştır. ( 5 P )
Asonans: “a “ sesiyle asonans yapılmıştır. ( 5 P )
4. Saf ( Öz ) Şiir Anlayışıyla yazılmıştır.
5.
| ÖLÇÜTLER | GAZEL | KASİDE | ŞARKI | RUBAİ | TUYUĞ |
| Nazım Birimi | BEYİT ( 2 P ) | BEYİT ( 2 P ) | DÖRTLÜK ( 2 P ) | DÖRTLÜK ( 2 P ) | DÖRTLÜK ( 2 P ) |
| Ölçü | ARUZ ( 2 P ) | ARUZ ( 2 P ) | ARUZ ( 2 P ) | ARUZ ( 2 P ) | ARUZ ( 2 P ) |
| Kafiye Düzeni | aa-ba-ca… ( 2 P ) | aa-ba-ca… ( 2 P ) | aaaa-bbba-ccca… ( 2 P ) | aaxa ( 2 P ) | aaxa ( 2 P ) |
6.
GAZEL
Ehl-i dildir diyemem sînesi sâf olamayana
Ehl-i dil biribirini bilmemek insâf değil
Tûtî-i mûcize – gûyem ne desem lâf değil ( İLK BEYİT – MATLA- KAFİYE DÜZENİ: aa ) – 5 P –
Çarh ile söyleşemem âyînesi saf değil
Yine endîşe bilir kadr-i dür-i güftârım
Rûzigâr ise denî dehr ise sarrâf deği
Levh-i mahfûz-ı suhandir dil-i pâk-i Nef’î( SON BEYİT- MAKTA- MAHLAS BEYTİ- ŞAİRİN ADININ GEÇTİĞİ BEYİT ) – 5 P –
Tab’-ı yârân gibi dükkânçe-i sahhâf değil
Girdi miftâh-ı der-i genc-i ma’ânî elime
Âleme bez-i güher eylesem itlâf değil
7-
– Mangala ve semavere kömür koydu; abtes aldı.
abdest ( 5 P )
– Toplantıya katılmıyan yoktu.
katılmayan ( 5 P )
– Ders proğramı saat 3’te verildi.
programı ( 5 P )
-Yolumuza ankara üzerinden devam edeceğiz.
Ankara ( 5 P )
10.sinif tde 1.donem 2.yazili sorulari B indir
