Ders Notları

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Özet

Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri

*Cumhuriyet’in ilk yıllarında memleketçi sanat anlayışı hakimdir. Bu anlayışla Milli Edebiyat geleneğinden yararlanmak ve halkın anlayacağı şekilde eserler vermek esas tutulmuştur.

*Türk halkının her kesimi edebiyata girmiştir,Anadolu’ya açılma ve halka açılma temel ilke olarak kabul edilmiştir.

*Edebiyatta gerçekçilik daha da önem kazanmıştır.

*Sıkça işlenen konular Atatürk,Atatürk devrimleri,Türk Tarihi’dir.

*Sanatçılar Türkiye’nin gerçeklerini,kentlerdeki,köylerdeki yaşamı,yurtdışına  göçen işçileri,Cumhuriyet’in kuruluşunu esas alan eserler yazmışlardır.

*Yeni dil ve eski dil tartışmaları sona ermiş,dilde sadeleşme sağlanmıştır.

*Türk Dil Kurumu kurularak dil araştırmaları hız kazanmıştır.

*Doğu-Batı Edebiyatı’nın klasik yapıtları Türkçe’ye çevrilmiştir.

*Milli Edebiyat’ta bazı sanatçılar bu dönemde de eser vermeye devam etmişlerdir.

*Halk dili ile edebiyat dili arasında yakınlaşma olmuştur. Eserlerde halk diline,mahalli söyleyişlere yer verilmiştir.

*Düz yazıda Nurullah Ataç’ın öncülük ettiği yeni nesir,öz Türkçecilik ve devrik cümle anlayışı yaygınlanmıştır.

 

1)Öğretici Metinler

*Sade ve halkın anlayabileceği bir dil kullanılmıştır.

*Türk dilinin kuralları ve Türkçe sözcükler ön plandadır.

*Bilgi verme amacı vardır.

                     Deneme                                                                           Makale

*Nurullah Ataç                                                                  *Ahmet Hamdi Tanpınar

*Suut Kemal Yetkin                                                            *Peyami Safa

*Sabahattin Eyüboğlu                                                       *Falih Rıfkı Atay

*Salah Birsel                                                                      *Cemil Meriç

*Oktay Akbal

*Cemil Meriç

*Mehmet Kaplan

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Hilmi Yavuz                                                                                   

 

Anı

*Ruşen Eşref Ünaydın

*Falih Rıfkı Atay

*Yusuf Ziya Ortaç

*Oktay Akbal

*Yahya Kemal Beyatlı

*Salah Birsel

*Halikarnas Balıkçısı

 

Gezi Yazısı

*Haldun Taner

*Bedri Rahmi Eyüboğlu

*Oktay Akbal

*Yavuz Bülent Bakiler

*Melih Cevdet Anday

*Falih Rıfkı Atay

Günlük

*Nurullah Ataç

*Salah Birsel

*Oktay Akbal

*Tomris Uyar

 

 

Fıkra

*Peyami Safa

*Falih Rıfkı Atay

*Necip Fazıl Kısakürek

Abdi İpekçi

Sabahattin Eyüboğlu

*Deneme,çeviri,eleştiri ve inceleme alanında eserler vermiştir.

*Eski Yunan ve Anadolu uygarlıklarıyla ilgili çalışmalar ve incelemeler yapmıştır.

Eserleri: Mavi ve Kara,Sanat ve Edebiyat Üzerine Denemeler,Siyah Kalem,Hitit Güneşi. (İnceleme-Deneme-Eleştiri)

 

Nurullah Ataç

*Cumhuriyet Dönemi’nde deneme türünün en başarılı temsilcisidir.

*Türkçe’nin özleşmesinde öncülük etmiştir.

*Kendisini “günde 24 saat edebiyatçı” diye niteleyen sanatçıdır.

Eserleri: Karalama Defteri,Okuruma Mektuplar,Günlerin Getirdiği,Günce 1-2. (Deneme-Söyleşi-Eleştiri-Günlük)

 

 Suut Kemal Yetkin

*Cumhuriyet Dönemi’nde deneme türünün en başarılı yazarlarındandır.

Eserleri: Günlerin Götürdüğü,Düş’ün Payı,Yokuşa Doğru,Edebiyat Üzerine (Deneme)

Estetik,Edebî Meslekler,Baudelaire ve Kötülük Çiçekleri (İnceleme)

 

Cemil Meriç

*Makale,deneme,inceleme ve araştırmaları ile tanınan bir yazardır.

*Yapıtlarında Doğu-Batı kültürüne yer vermiştir.

*Sosyoloji alanında önemli çalışmaları vardır.

Eserleri: Bu Ülke,Kırk Ambar,Jurnal 1-2,Işık Doğu’dan Gelir. (Deneme-İnceleme-Araştırma)

 

Mehmet Kaplan

*Araştırma ve incelemeleriyle tanınan Yeni Türk Edebiyatı profesörüdür.

Eserleri: Kültür ve Dil,Türk Edebiyatı Üzerine Araştırmalar. (Araştırma-İnceleme-Deneme)

Salah Birsel

*Deneme türünün tanınmış ismidir.

Eserleri

Şiir: Kikirikname,Dünya İşleri,Haydar Haydar.

Deneme: Kendimle Konuşmalar,Şiir ve Cinayet,Sen Beni Sev,Gandi ya da Hint Kirazı’nın Gölgesinde,Paf ve Puf,Bir Zavallı At,Yalnızlığın Fırınlanmış Kokusu..

Anı: Boğaziçi Şıngır Mıngır,Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu..

Günlük: Hacivat Günlüğü,Yaşlılık Günlüğü,Aynalar Günlüğü,Bay Sessizlik,Nezleli Karga.

Roman: Dört Köşeli Üçgen

Falih Rıfkı Atay

*Atatürk ile ilgili anılarını “Çankaya” adlı yapıtında toplamıştır.

*Cumhuriyet Dönemi’nde gezi yazısı türünde en çok eser veren sanatçıdır.

*Gezi yazısının edebiyatımızda gelişmesini sağlamıştır.

Eserleri

Gezi Yazısı: Tuna Kıyıları,Gezerek Gördüklerim,Bizim Akdeniz,Denizaşırı(Brezilya)..

Anı: Çankaya,Zeytindağı,Ateş ve Güneş,Mustafa Kemal’in Mütareke Defteri,Atatürk’ün Hatıraları..

Fıkra-Makale-Deneme: Atatürkçülük Nedir,Eski Saat,Niçin Kurtulmak,Kurtuluş,Türk Kanadı..

Ruşen Eşref Ünaydın

*Mülakat ve röportaj türündeki yapıtları ile tanınır.

*Mustafa Kemal Atatürk’ü ilk defa uzun bir röportajla Türk okuyucusuna tanıtmıştır.

Eserleri

Mülakat: Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’le Mülakat,Çanakkale’de Savaşanlar Dediler Ki..

Deneme: İstiklal Yolunda,İki Saltanat Arasında..

Anı: Atatürk’ün Hastalığı,Atatürk’ü Özleyiş

Eflatun Cem Güney

*Geleneksel halk hikayeleri ve masalları derlemesiyle tanınmıştır.

*”Masalcı Baba” olarak anılır.

*Folklör çalışmalarıyla ün kazanmıştır.

Eserleri: Nar Tanesi,Gökten Üç Elma Düştü,Az Gittim Uz Gittim,Evvel Zaman İçinde,Dede Korkut Masalları,Zümrüdüanka,Açıl Sofram Açıl,Akıl Kutusu,Sabırtaşı.. (Folklör)

Şevket Süreyya Aydemir

*Önce Turancı sonra Marksist ve daha sonrada Kemalizm’i bir ideoloji getirmeye çalışmıştır.

*Biyografi türündeki yapıtlarıyla tanınır.

Eserleri

Roman: Toprak Uyanırsa,Suyu Arayan Adam (Otobiyografik Roman)

Biyografi: Tek Adam(Atatürk),İkinci Adam(İsmet İnönü)

Şevket Rado

*Sohbetleriyle tanınmıştır.

Eserleri

Sohbet: Eşref Saat,Ümit Dünyası,Aile Sohbetleri,Saadet Yolu..

2)Şiir

*Şiirde kullanılan dil sadedir.

*Şiirlerde aruz ölçüsünün yerini hece ölçüsü almıştır.

*Halk şiir geleneği örnek alınmıştır.

*Şiirlerde hamasi (destansı/kahramanlık/cesur) söyleyiş görülür.

*Konu olarak millet sevgisi,vatan ve kahramanlık yer alır.

*Şiirde biçim ve içerik açısından önemli değişiklikler olmuş,çeşitli şiir toplulukları ortaya çıkmıştır.

*1940’tan sonra Serbest Şiir yaygınlaşmıştır.

a)Saf (Öz)  Şiir Anlayışını Sürdürenler

*Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı’nın izinden gitmişler fakat onlardan farklı olarak hece ölçüsünü kullanmışlardır.

*Hece ölçüsünü modernleştirmişlerdir.

*Dil işçiliğine önem vermişlerdir.

*Sembolik bir bakış açısı vardır.

*Şiirlerde musiki önemli yere sahiptir.

*Şiir dili simgelerle yüklü ve kapalıdır.

*”Sanat sanat içindir.” anlayışıyla şiirler yazmışlardır.

Temsilcileri

*Ahmet Muhip Dranas

*Cahit Sıtkı Tarancı

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Necip Fazıl Kısakürek

*Ziya Osman Saba

*Asaf Halet Çelebi

Ahmet Muhip Dranas

Eserleri

Şiir: Fahriye Abla,Olvido,Kar,Serenad

Asaf Halet Çelebi

*Sezgi Şairi’dir.

*İslam tasavvufunu, Hint mistisizmini birleştirmiştir.

Eserleri

Şiir: Lamelif,Om Mani Padme Hum

Biyografi: Mevlana,Naime,Molla Cami

Cahit Sıtkı Tarancı

*En çok işlediği tema ölümdür.

*”Otuz Beş Yaş” şiiriyle şiir yarışmasında birinci olunca tanınmıştır.

Eserleri

Şiir: Ömrümde Sükût,Otuz Beş Yaş

Mektup: Ziya’ya Mektuplar

Necip Fazıl Kısakürek

*Cumhuriyet Dönemi Türk Şiir’nin mistik şairidir.

*Şiirlerinde madde-ruh ve insan-evren ilişkilerini işlemiştir.

*İlk şiir kitabı “Örümcek Ağı”dır.

Eserleri

Şiir: Örümcek Ağı,Çile,Kaldırımlar,Sabırtaşı,Tohum,Nam-ı Diğer Parmaksız Salih,Bir Adam Yaratmak,Mukaddes Emanet,Kanlı Sarık,Abdülhamit Han,Siyah Pelerinli Adam..

Roman: Aynadaki Yalan

İnceleme: İlim Beldesinin Kapısı Hazreti Ali,Son Devrin Din Mazlumları,Ulu Hakan II. Abdülhamit Han

Makale-Fıkra: Cinnet Mustatili,Peygamber Halkası,Çöle İnen Nur..

Anı: Babıâli

Otobiyografi: Kafa Kağıdı

Yedi Meşaleciler

*Cumhuriyet Dönemi’nde ortaya çıkan ilk edebî topluluktur.

*Beş Hececiler’e tepki olarak ortaya çıkmışlardır.

* ”Sanat sanat içindir.” Anlayışını benimsemişlerdir.

* Saf (Öz) Şiir’i savunmuşlardır.

*Türk şiirine hiçbir yenilik getiremeden 5 ayda dağılmışlardır.

*Topluluk dağılınca bireysel olarak eserler vermişlerdir.

Temsilcileri

*Kenan Hulusi Koray

*Cevdet Kudret Solok

*Sabri Esat Çavuşgil

*Yaşar Nabi Nayır

*Vasfi Mahir Kocatürk

*Ziya Osman Saba

Cevdet Hulusi Solok

Eserleri

Roman: Havada Bulut Yok

Deneme: Dilleri Var Bizim Dile Benzemez

Kenan Hulusi Koray

Eserleri

Hikaye: Bir Yudum Su,Bahar Hikayeleri,Bir Otelde Yedi Kişi

Roman: Osmanoflar

Sabri Esat Çavuşgil

*Psikoloji profesörüdür.

Eserleri

Şiir: Odalar ve Sofalar

Vasfi Mahir Kocatürk

*Edebiyat ile ilgili kitap ve araştırmalarıyla tanınmıştır.

Eserleri

Araştırma: Saz Şiiri Antolojisi,Türk Edebiyatı Antolojisi,Türk Edebiyatı Tarihi..

Yaşar Nabi Nayır

*Sanatçı adını yayıncılıkta duyurmuştur.

*1933’te çıkarmaya başladığı “Varlık” dergisi edebiyatımızın en uzun soluklu dergisidir.

Eserleri

Hikaye: Sevi Çıkmazı

Ziya Osman Saba

Eserleri

Şiir: Sebil ve Güvercinler,Nefes Almak,Geçen Zaman

Hikaye: Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi

b) Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir

*Anadolu ve Anadolu insanını anlatmışlardır.

*”Memleketçi Şiir” anlayışını ortaya koymuşlardır.

Temsilcileri

*Beş Hececiler

*Kemalettin Kamu

*Zeki Ömer Defne

*Ahmet Kutsi Tecer

*Orhan Şaik Gökyay

*Necmettin Halil Onan

*Şükufe Nihal Başar

*Mithat Cemal Kuntay

*Ömer Bedrettin Uşaklı

*Halide Nusret Zorlutuna

*Arif Nihat Asya

*Behçet Kemal Çağlar

Ahmet Kutsi Tecer

*Halk kültürüne önem veren bir şairdir.

*Memleketçi şiirin en önemli temsilcisidir. Anadolu’yu anlatan şiirler yazmıştır.

*Ziya Gökalp’ten etkilenmiştir.

*Aşık Veysel’i keşfeden onu edebiyatımıza tanıtan şairdir.

Eserleri

Tiyatro: Köşebaşı,Koçyiğit Köroğlu

 Arif Nihat Asya

*Edebiyatımızda “Bayrak Şairi” olarak bilinir.

Eserleri

Şiir: Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor

Behçet Kemal Çağlar

*Faruk Nafiz Çamlıbel ile “10.Yıl Marşı”nı yazmıştır.

*Şadırvan adlı bir dergi çıkarmıştır.

Hüseyin Nihal Atsız

*Türkçülük akımının önemli temsilcilerindendir.

*Türkçülük akımını destekleyen Atsız Mecmua,Orhun,Orkun,Ötüken adında dergiler çıkarmıştır.

*Tarihi romanlar yazmıştır.

Eserleri

Roman: Bozkurtların Ölümü,Bozkurtlar Diriliyor,Ruh Adam,Deli Kurt,Dalkavuklar Gecesi

Kemalettin Kamu

*”Gurbet Şairi” olarak tanınmıştır.

*”Bingöl Çobanları” sayesinde ünlenmiştir.

Eserleri

Şiir: Bingöl Çobanları,Kimsesizlik,Gurbet,İrşad

Mithat Cemal Kuntay

*”Acem Şahına”adlı şiiri Mehmet Akif Ersoy ile birlikte yazmıştır.

Eserleri

Roman: Üç İstanbul

Şiir: Acem Şahına

 Necmettin Halil Onan

*”Bir Yolcuya” adlı şiiri hamaset (destansı) edebiyatının en güzel örneklerindendir.

Eserleri

Şiir: Bir Yolcuya,Çakıl Taşları

Orhan Şaik Gökyay

*Eleştiri ve edebiyat araştırmalarıyla tanınmıştır.

*Dede Korkut ile ilgili önemli çalışmalar yapmıştır.

Eserleri

Şiir: Bu Vatan Kimin,Yas

Eleştiri: Destursuz Bağa Girenler

Araştırma: Dede Korkut,Mercimek Ahmet,Kâtip Çelebi..

Ömer Bedrettin Uşaklı

*”Anadolu Şairi” olarak bilinir.

Eserleri

Şiir: Deniz Sarhoşları,Deniz Hasreti,Yayla Dumanı,Sarıkız Mermerleri

Hisar Grubu

*1950 yılında çıkmaya başlayan Hisar dergisinin yazarlarının oluşturduğu topluluktur.

*Gelenekçidir,geleneğe bağlıdır.

*Sanatın ideolojinin emrine girmesine,Marksizm ve Komünizm’e karşıdırlar.

*Toplumcu şiire (Nazım Hikmet),Garip ve II.Yeni (Orhan Veli) hareketlerine karşıdırlar.

Temsilcileri

*Ahmet Tufan Şentürk

*Bekir Sıtkı Erdoğan

*Coşkun Ertepınar

*Feyzi Halıcı

*Gültekin Samanoğlu

*İlhan Geçer

*Mehmet Çınarlı

*Munis Faik Ozansoy

*Mustafa Necati Karaer

*Nüzhet Erman

*Yahya Akengin

*Yavuz Bülent Bakiler

 

Munis Faik Ozansoy

Eserleri

Şiir: Büyük Mabedin Eşiğinde,Hayal Ettiğim Gibi,Yakarış,Kaybolan Dünya

 

Nüzhet Erman

Eserleri

Şiir: Yeşil,A Benim Canım Efendim,Gazi Mustafa Kemal Atatürk,Hem Hürriyet Hem Ekmek,Türk,Halk Haktır

 

Yavuz Bülent Bakiler

Eserleri

Şiir: Yalnızlık,Duvak,Harman

Gezi: Türkistan Türkistan,Üsküp’ten Kosova’ya

c) Garipçiler

*Daha sonra “I.Yeni” olarak adlandırılmıştır.

*Şiirlerinde hece ve aruz ölçü kullanmamışlardır.

*Şiiri halka seslenmek için bir araç olarak görmüşlerdir.

*Kuralsızlığı kural edinmişlerdir.

*İroni ve mizah vazgeçilmez özellikleridir.

*Şiirlerinde toplumsal aksaklıkları eleştirmişlerdir.

 

Temsilcileri

*Orhan Veli Kanık

*Melih Cevdet Anday

*Oktay Rifat Horozcu

 

Orhan Veli Kanık

Eserleri

Şiir: Garip,Vazgeçemediğim,Anlatamıyorum,Beni Bu Havalar Mahvetti

 

Melih Cevdet Anday

Eserleri

Şiir: Garip,Rahatı Kaçan Ağaç,Telgrafhane

 

Oktay Rifat Horozcu

*TDK’nin ilk başkanı, şair Samih Rifat’ın oğludur.

Eserleri

Şiir: Perçemli Sokak,Elleri Var Özgürlüğün

 d) Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Eserleri

Şiir: Dol Karabakır Dol,Karadut

Düzyazı: Tezek,Delifişek,Canım Anadolu

 

Behçet Necatigil

*”Evler Şairi” olarak bilinir.

Eserleri

Şiir: Divançe,İki Başına Yürümek,Beyler

Radyo Oyunu: Yıldızlara Bakmak

 

Cahit Külebi

Eserleri

Şiir: Adamın Biri,Rüzgâr,Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda,Türk Mavisi,Süt,Yeşeren Otlar

Anı: İçi Sevda Dolu Yolculuk

 

Ceyhun Atuf Kansu

*Asıl mesleği doktorluktur.

*Toplumcu şiir ve Marksist anlayışla eserler vermiştir.

Eserleri

Şiir: Bir Çocuk Bahçesinde,Bağ Bozumu Sofrası,Bağımsızlık Gülü,Devrimcinin Takvimi

Düzyazı: Ya Bağımsızlık Ya Ölüm

 Fazıl Hüsnü Dağlarca

*Yapma destanlarıyla tanınmıştır.

*Önemli bir sözü-> “Türkçem benim ses bayrağım.”

Eserleri

Şiir: Havaya Çizilen Dünya,Çocuk ve Allah,Toprak Ana.

Yapay Destan: Üç Şehitler Destanı,Çanakkale Destanı..

 

Necati Cumalı

*Romanlarında genellikle Ege Bölgesi’ndeki insanları anlatmıştır.

Eserleri

Şiir: Kızılçullu Yolu,Harbe Gidenin Şarkısı,Tufandan Önce,Bozkırda Bir Atlı,Yarasın Beyler

Hikaye: Susuz Yaz,Ay Büyürken Uyuyamam,Dila Hanım

Roman: Tütün Zamanı,Acı Tütün,Viran Dağlar,Yağmurlar ve Topraklar,Uç Minik Serçem

 

Özdemir Asaf

Eserleri

Şiir: Dünya Kaçtı Gözüme,Sen Sen Sen,Yuvarlağın Köşeleri,Benden Sana Mutluluk,Nasılsın,Yalnızlık Paylaşılmaz,Çiçekleri Yemeyin,Lavinia

 

Sabahattin Kudret Aksal

*Eserlerinde çocukluk ve gençlik anılarını anlatmıştır.

*Psikolojik gözlemlerden yararlanmıştır.

Eserleri

Şiir: Şarkılı Kahve,Bir Sabah Uyanmak

Hikaye: Gazoz Ağacı,Yaralı Hayvan

Oyun: Evin Üzerindeki Bulut,Bir Odada Üç Ayna,Kahvede Şenlik Var

e) İkinci Yeniciler

*Garip akımına tepki olarak ortaya çıkmıştır.

*Şiirde anlama değil ses güzelliğine önem vermişlerdir.

*Kapalı ve soyut bir anlatımı benimsemişlerdir.

*Serbest şiir anlayışını benimsemişlerdir.

*”Sanat için sanat.” Anlayışını benimsemişlerdir.

*Aydın kesime seslenmişlerdir.

*Sürrealizm ve Dadaizm akımlarından etkilenmişlerdir.

*Siyaset dışı kalmışlardır.

Temsilcileri

*Cemal Süreya

*Edip Cansever

*Sezai Karakoç

*Ece Ayhan

*Turgut Uyar

*İlhan Berk

*Ülkü Tamer

*Tevfik Akdağ

*Kemal Özer

 

Cemal Süreya

*Asıl adı Cemalettin Seber’dir.

*İlk şiiri “Şarkısı Beyaz”dır. Papirüs adında bir dergi çıkarmıştır.

*Lirizm ve Erotizm’den etkilenmiştir.

*Mizah ve ironiye önem vermiştir.

Eserleri

Şiir: Üvercinka,Beni Öp Sonra Doğur Beni,Sevda Sözleri..

Deneme: Şapkam Dolu Çiçekle,Folklor Şiire Düşman,Uzat Saçlarını Frigya

 

Ece Ayhan

Eserleri

Şiir: Kınar Hanım’ın Denizleri,Bakışsız Bir Kedi Kara,Yort Savul,Zambaklı Padişah..

 

Edip Cansever

*Karamsar şair olarak bilinir.

*”Nokta” adlı bir dergi çıkarmıştır.

Eserleri

Şiir: İkindi Üstü,Dirlik Düzenlik,Yerçekimli Karanfil (II.Yeni Şiirine Giriş),Çağırılmayan Yakup,Şairin Seyir Defteri

Düzyazı: Gül Dönüyor Avcumda

 

İlhan Berk

Eserleri

Şiir: Güneşi Yakanların Selamı,Galile Denizi,Çivi Yazısı,Mısırkalyoniğne,Taşbaskısı..

 

Sezai Karakoç

*Mistik bir şairdir.

*”Diriliş” adlı bir dergi çıkarmıştır.

*2007’de Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan “Kültür ve Sanat Büyük Ödülü”nü almıştır.

*Cumhurbaşkanlığı Ödülü almıştır.

Eserleri

Şiir: Hızır’la Kırk Saat,Taha’nın Kitabı,Gül Muştusu,Körfez,Şahdamar,Monna Rosa..

 Tevfik Akdağ

Eserleri

Şiir: Lacivert Kanatlı Bir Kuştur Gece,Eski İnsan Sözleri

Turgut Uyar

Eserleri

Şiir: Arz-ı Hal,Dünya’nın En Güzel Arabistanı,Tütünler Islak,Kayayı Delen İncir

Ülkü Tamer

Eserleri

Şiir: Soğuk Otların Altında,Gök Onları Yanıltmaz,Yanardağın Üzerindeki Kuş

Hikaye: Alleben Öyküleri

f) Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir

*Materyalist ve Marksist bir dünya görüşü üzerine temellenmiştir.

*Bazı sanatçılar Fütürizm’den etkilenmiştirlerdir.

*Baskı,başkaldırı,sömürü,emek gibi konular işlenmiştir.

*”Sanat toplum içindir.” Anlayışına bağlı kalmışlardır. Politik bir şiirdir.

*Öncüsü Nazım Hikmet’tir.

Temsilcileri

*Nazım Hikmet Ran

*Ercüment Behzat Lav

*Hasan İzzettin Dinamo

*Rıfat Ilgaz

*Cahit Irgat

*Enver Gökçe

*İlhami Bekir Tez

*Arif Damar

*Şürkan Kurdakul

*Ömer Faruk Toprak

Nazım Hikmet Ran

Eserleri

Şiir: 835 Şiir,Taranta Babu’ya Mektuplar,Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı,Memleketimden İnsan Manzaraları,Kuvva-i Milliye Destanı..

Oyun: Kafataşı,Demokles’in Kılıcı

Masal: Sevdalı Bulut

Ercüment Behzat Lav

Eserleri

Şiir: S.O.S,Kaos,Açıl Kilidim Açıl,Üç Anadolu

Hasan İzzettin Dinamo

Eserleri

Şiir: Karacaahmet Senfonisi,Özgürlük Türküsü,Gecekondumdan Şiirler,Nazım’dan Meltemler

Hasan Hüseyin

Eserleri

Şiir: Ağlasın Ay Şafağı,Acıyı Balta Eğledik,Kavel,Kızılırmak,Temmuz Bildirisi

Ahmet Arif

Eserleri

Şiir: Hasretinden Prangalar Eskittim

Özdemir İnce

Eserleri

Şiir: Tutanaklar,Kiraz Zamanı,Tekvin..

Düzyazı: Tabula Rasa,Tarih Affetmez

Can Yücel

*Eski Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’in oğludur.

*Modern şiirin hiciv ustalarından kabul edilir.

*Eleştiri ve ironileriyle anılır.

Eserleri

Şiir: Sevgi Duvarı,Şiir Alayı,Kuzgunun Yavrusu,Seke Seke..

Maviciler

*Atilla İlhan’ın 1952-1956 yılları arasında çıkardığı “Mavi” dergisinin etrafında toplanan sanatçılar tarafından oluşturulmuştur.

*Garipçilere tepki olarak ortaya çıkmışlardır.

*Sanatsal şiire önem veren bir edebî topluluktur.

Temsilcileri

*Atilla İlhan

*Ferit Edgü

*Orhan Duru

*Yılmaz Gruda

*Demir Özlü

*Demirtaş Ceyhun

*Ahmet Oktay

 

Ahmet Oktay

Eserleri

Şiir: Yol Üstündeki Semender

 

Atilla İlhan

*”Mavi” adlı bir dergi çıkarmıştır.

*”Maviciler”in öncüsüdür.

*1946 yılında CHP şiir yarışmasında “Cabbaroğlu Mehemmet” adlı şiiri ile birinci olmuştur.

Eserleri

Şiir: Cabbaroğlu Mehemmet,Duvar,Sisler Bulvarı,Yağmur Kaçağı,Ben Sana Mecburum,Bela Çiçeği,Yasak Sevişmek,Böyle Bir Sevmek,Elde Var Hüzün,Ayrılık Sevdaya Dahil..

Roman: Zenciler Birbirine Benzemez,Aynanın İçindekiler(Bıçağın Ucu/Yaraya Tuz Basmak/Sırtlan Payı/Dersaadet’te Sabah Ezanları),Kurtlar Sofrası,Allah’ın Süngüleri,Fena Halde Leman..

Gezi: Abbas Yolcu

Senaryo: Yalnızlar Rıhtımı,Şoför Nebahat,Devlerin Öfkesi..

g) İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir

Ataol Behramoğlu

*İsmet Özel ile birlikte “Halkın Dostları” ,Nihat Behram ile “Militan” dergisini çıkarmıştır.

Eserleri

Şiir: Mustafa Suppi Destanı,Aşk İki Kişiliktir,Bebeklerin Ulusu Yok,Yaşadıklarımdan Öğrendiğim Bir şey Var

Deneme: Yaşayan Bir Şiir,Şiirin Dili-Ana Dil

 

İsmet Özel

*Marksist anlayışla şiir yazmıştır.

*”Militan” adlı dergi çıkarmıştır.

*1971’den sonra Markist anlayışı bırakmış,1974’ten Mistik anlayışla eserler vermiştir.

Eserleri

Şiir: Geceleyin Bir Koşu,Cellâdıma Gülümserken

Düzyazı: Şiir Okuma Kılavuzu,Zor Zamanda Konuşmak,Cuma Mektupları

Kemal Özer

Eserleri

Şiir: Gül Yordamı,Kavganın Yüreği,Araya Giren Görüntüler,Öldürülen Analar

Deneme: Umut Edebiyatı Yedi Canlıdır,Gün Olur Söze Yazılır

 

Refik Durbaş

Eserleri

Şiir: Kuş Tufanı,Geçti mi Geçen Günler,Menzil

Süreyya Berfe

Eserleri

Şiir: Gün Ola,Kalfa (Toplu Şiirler)

ğ) 1960 Sonrası Mistik Duyarlılık Şiiri

*Bu sanatçılar Necip Fazıl Kısakürek,Mehmet Akif Ersoy,Yunus Emre,Fuzuli ve Şeyh Galip’i örnek almışlardır.

Temsilcileri

*Cahit Zarifoğlu

*İsmet Özel

*Sezai Karakoç

*Nurullah Genç

*Erdem Beyazıt

*Hilmi Yavuz

*Asaf Halet Çelebi

Cahit Zarifoğlu

*Nuri Pakdil ile “Edebiyat” dergisini çıkarmıştır.

Eserleri

Şiir: İşaret Çocukları,Menziller,Yedi Güzel Adam,Korku ve Yakarış

Deneme: Bir Değirmendir Bu Dünya

 

 

Erdem Beyazıt

Eserleri

Şiir: Sebep Ey,Risaleler,Şiirler

Gezi: İpek Yolu’ndan Afganistan’a

Hilmi Yavuz

*Türk şiirin ustalarındandır.

*Bilkent Üniversite’si öğretim üyelerindendir.

*Deneme türünde önemli eserler vermiştir.

Eserleri

Şiir: Bakış Kuşu,Bedrettin Üzerine Şiirler,Hüzün ki En Yakışandır Bize,Erguvan  Sözü,Gülün Ustası Yoktur

Deneme-İnceleme: Kültür Üzerine,Sözün Gücü,Yüzler ve İzler

h) 1980 Sonrası Şiiri

*Cumhuriyet Halk Şiir’idir.

*Bu dönem bölümlere ayırabiliriz;

1)İmgeci Şiir

*Tuğrul Tanyol

*Haydar Ergülen

*Metin Celal

*Mehmet Müfit

*Akif Kurtuluş

2)Anlatımcı Şiir

*Turgay Fişekçi

*Roni Margulies

3)Folklorik ve Mitolojik Şiir

*Yaşar Miraç

*Adnan Özer

*Hüseyin Ferhad

*Murathan Mungan

4)Mistik-Metafizikçi

*Hüseyin Atlansoy

*Ali Güntan

5)Gelenekselci Şiir

*Osman Hakan

*Sefa Kaplan

6)Toplumcu Gerçekçi Şiir

*Şükrü Erbaş

*Metin Cengiz

7)Yeni Garipçi Şiir

*Sunay Akın

*Oğuzhan Akay

 

Haydar Ergülen

*Şiirlerinde ölüm,yalnızlık,hüzün,dostluk,kardeşlik,sevgi,aşk gibi konuları işlemiştir.

Eserleri

Şiir: Karşılığını Bulmamış Sorular,Sırat Şiirleri,Hafız ve Semender,Üzgün Kediler Gazeli..

 

Hüseyin Atlansoy

*Mistik-metafizikçi şairdir.

*İkinci Yeni şiirinden etkilenmiştir.

Eserleri

Şiir: İntihar İlacı,Su Burcu,Güldeste

j) Halk Şiiri

Temsilcileri

*Aşık Veysel

*Aşık Feymani

*Aşık Mahzuni Şerif

*Aşık Murat Çobanoğlu

*Neşet Ertaş

 

Abdürrahim Karakoç

*Taşlama şairidir.

Eserleri

Şiir: Unutursun Mihriban,Dosta Doğru

 

Aşık Mahzuni Şerif

Eserleri

Şiir: İşte Gidiyorum,Bu Mezarda Garip Var

 

Aşık Murat Çobanoğlu

Eserleri

Şiir: Dertli Bülbül

 

Aşık Şeref Taşlıova

*Karslı aşıklardandır.

*Şiirlerini “Gönül Bahçesi” adlı eserde toplamıştır.

Anlatmaya Bağlı Edebi Metinler (Roman-Öykü)

*Gerçekçi (Realist) bir bakış açısıyla eser vermiştir.

*Gözleme dayalı anlatımı benimsemişlerdir.

*Kurtuluş Savaşı sıkça işlenen konudur.

*Sezgicilik,Varoluşculuk,Postmodernizm,Modernizm,Gerçeküstücülük gibi Batılı akımların etkisi görülür.

Bölümlere ayrılır;

1)Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışı Sürdüren Sanatçılar

*Reşat Nuri Güntekin

*Halide Edip Adıvar

*Yakup Kadri Karaosmanoğlu

*Memduh Şevket Esendal

2)Toplumcu Gerçekçi Sanatçılar

*Yaşar Kemal

*Kemal Tahir

*Orhan Kemal

*Kemal Bilbaşar

*Fakir Baykurt

*Sabahattin Ali

*Talip Apaydın

*Samim Kocagöz

*Sadri Ertem

3)Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Sanatçılar

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Semiha Ayverdi

*Tarık Buğra

*Mustafa Kutlu

*Peyami Safa

4)Modernizmi Esas Alan Sanatçılar

*Oğuz Atay

*Orhan Pamuk

*Adalet Ağaoğlu

*Yusuf Atılgan

*Bilge Karasu

*İnci Aralık

 

1)Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Sanatçılar

Aka Gündüz Kutbay

Eserler

Roman: Dikmen Yıldızı,Bir Şoförün Gizli Defteri,İki Süngü Arasında

Hikaye: Türk Kalbi,Bu Toprağın Kızları

Emine Işınsu

*Halide Nusret Zorlutuna’nın kızıdır.

Roman: Azap Toprakları,Ak Topraklar,Atlı Karınca

Oyun: Bir Yürek Satıldı,Adsız Kahramanlar

Memduh Şevket Esendal

*Türk Edebiyatı’nda Çehov (Durum) tarzı öykünün ilk temsilcisidir.

Eserleri

Öykü: Otlakçı,Mendil Altında,Hava Paraso,Temiz Sevgiler

Roman: Ayaşlı ve Kiracıları,Vassaf Bey,Miras

Toplumcu Gerçekçiler ve Anadolu Köy Gerçeklerini Anlatanlar

*1930’lardan itibaren köylüden,işçiden söz edilmiştir.

*Realizm akımının etkisi görülür.

*Tezli romanlar yazılmıştır.

*Romanların konusu ağa-köylü çatışması,köy sorunları,imam-öğretmen zıtlığı,zengin-fakir,güçlü-güçsüz karşıtlığı vardır.

 

Abbas Sayar

*Köy edebiyatının önemli sanatçılarındandır.

*”Yılkı Atı” adlı eseriyle TRT’de sanat ödülü almıştır.

Eserleri

Roman: Yılkı Atı,Çelo,Can Şenliği,Dik Bayır

Öykü: Yorganımı Sıkı Sar

Aziz Nesin

*Sabahattin Ali ile birlikte “Marko Paşa,Malum Paşa,Merhum Paşa,Alibaba” ve tek başına

“Zübük” adlı mizah dergilerini çıkardı.

*Yapıtları komedi ve trajedidir.

Eserleri

Roman: Zübük,Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz,Gol Kralı Sait Hopsait,Saçkıran,Kadın Olan Erkek,Şimdiki Çocuklar Harika,Tatlı Betüş,Surname

Oyun: Toros Canavarı,Hadi Öldürsene Canikom

Hikaye: Damda Deli Var,Fil Hamdi,Bay Düdük,Yüz Liraya Bir Deli,Ölmüş Eşek

Anı: Böyle Gelmiş Böyle Gitmez

Taşlama: Azizname

Dursun Akçam

Eserleri

Hikaye: Maral,Ölü Ekmeği,Köyden İndim Şehire

Roman: Kanlı Dere’nin Kurtları,Haley(TDK ödüllü romanı.)

Faik Baysal

*”Drina’da Son Gün” aslı romanında II.Dünya Savaşı’nda Yugoslavya Türklerinin çektiği sıkıntıları anlatmıştır.

Eserleri

Roman: Rezil Dünya,Drina’da Son Gün,Ateşi Yakanlar

Fakir Baykurt

*Köy edebiyatının öncülerindendir.

Eserleri

Roman: Yılanların Öcü,Irazca’nın Dirliği,Onuncu Köy,Amerikan Sargısı,Tırpan,Kaplumbağalar,Köygöçüren

Hikaye: Karın Ağrısı,Anadolu Garajı,Onbinlerce Kağnı,Dikenli Tel

İlhan Tarus

*Realist hikayecidir.

*Romanlarında Kurtuluş Savaşı’nı işlemiştir.

Eserleri

Roman: Doktor Moro’nun Mektubu,Ceza Hakimi

Kemal Bilbaşar

*Maupassant (Olay) öykücüsüdür.

Eserler

Roman: Denizin Çağırışı,Cemo,Memo,Başka Olur Ağaların Düğünü

Hikaye: Cevizli Bahçe,Irgatların Öfkesi,Anadolu’dan Hikayeler

Kemal Tahir

*Tarih romanlarıyla tanınmıştır.

*Köy romanlarını bilimsel yöntemlerle yazmıştır.

*”Sağırdere,Körduman,Köyün Kamburu”-> Köy ve köylünün sorunları.

*”Rahmet Yolları Kesti,Yedi Çınar Yaylası”->Ağalık ve eşkıyalık.

*”Kurt Kanunu”->Atatürk’e düzenlenen İzmir suikastı.

*”Devlet Ana”->Osmanlı devlet yapısını.

*”Yorgun Savaşçı”->Milli mücadele dönemi.

Eserleri

Roman: Sağırdere,Körduman,Rahmet Yolları Kesti,Köyün Kamburu,Yedi Çınar Yaylası,Kurt Kanunu,Devlet Ana,Yorgun Savaşçı,Esir Şehrin İnsanları,Karılar Koğuşu

Mahmut Makal

*Köy Enstitüsü’de yetişen ilk yazarlarındandır.

Eserleri

Röportaj: Bizim Köy

Muzaffer İzgü

*Mizah yazarlarındandır.

*Mizahi olarak toplumun aksayan yönlerini eleştirir.

Eserleri

Roman: İlyas Efendi,İt Adası,Dilber,Matador Mahmut,Zıkkımın Kökü..

Hikaye: Bando Takımı,Donumdaki Para,Deliye Her Gün Bayram,Sen Kim Hovardalık Kim,Devlet Babanın Tonton Çocuğu,Çanak Çömlek Patladı..

Orhan Kemal

*Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü’dür.

*”Baba Evi” çocukluğunu,”Avare Yıllar” gençliğini anlatır.

*”Hanımın Çiftliği” ünlü romanıdır.

*”72.Koğuş,Murtaza,Eskici ve Oğulları,Kardeş Payı” adlı yapıtları tiyatroya uyarlanmıştır.

Eserleri

Roman: Babaevi,Murtaza,Eskici ve Oğulları,Avare Yıllar,Cemile,Bereketli Topraklar Üzerinde,Hanımın Çiftliği,Gurbet Kuşları,Devlet Kuşu,Vukuat Var,Gâvurun Kızı

Hikaye: Ekmek Kavgası,Çamaşırcının Kızı,72.Koğuş,Grev,Kardeş Payı,Yağmur Yüklü Bulutlar,Serseri Milyoner

Rıfat Ilgaz

*Toplumcu bir yazardır.

*Türk edebiyatının mizah ustalarındandır.

*”Hababam Sınıfı” romanıyla tanınmıştır.

Eserleri

Roman: Hababam Sınıfı,Karartma Geceleri

Tiyatro: Hababam Sınıfı,Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı,Hababam Sınıfı Uyuyor,Rüşvetin Alamancası

 

Sabahattin Ali

*Maupassant (Olay) hikayecisidir.

*Köye ve köylüye olan ilgiyi ilk Sabahattin Ali göstermiştir.

Eserleri

Roman: Kuyucaklı Yusuf,İçimizdeki Şeytan,Kürk Mantolu Madonna

 

Sadri Ertem

Eserleri

Roman: Çıkrıklar Durunca,Bir Varmış Bir Yokmuş,Düşkünler,Yol Arkadaşları

 

Samim Kocagöz

*Önemli köy romancılarındandır.

*Dünya Hikayecilik Yarışmasında “Sam Amca” adlı hikayeyle birinci olmuştur.

Eserleri

Roman: Yılan Hikayesi,Kalpaklılar,Doludizgin

Hikaye: Sam Amca

 

Talip Apaydın

*Genellikle İç Anadolu Bölgesi’nin köylü ve işçilerini anlatan yazardır.

Eserleri

Roman: Sarı Traktör,Yarbükü,Emmioğlu,Ortakçılar,Toz Duman İçinde,Tütün Yorgunu,Vatan Dediler,Yoz Duvar,Kente İndi İdris

 

Yaşar Kemal

*Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli’dir.

*Romanlarında Torosları ve Çukurova insanını anlatmıştır.

Eserleri

Roman: İnce Memed,Yılanı Öldürseler,Çakırcalı Efe,Deniz Küstü,Algözüm Seyreyle Salih

Seri Romanları

a)Dağın Öte Yüzü Serisi: Orta Direk,Ölmez Otu,Yer Demir Gök Bakır

b)Bir Ada Hikayesi Serisi: Fırat Suyu Kan Ağlıyor Baksana,Karıncanın Su İçtiği,Tanyeri Horozları

c)Akçasızın Ağaları Serisi: Demirciler Çarşısı Cinayetleri,Yusufçuk Yusuf

d)Kimsecik Serisi: Yağmur Kuşu

e)Efsane Derlemeleri-Romanlar: Ağrı Dağı Efsanesi,Üç Anadolu Efsanesi,Binboğalar Efsanesi

Hikaye: Sarı Sıcak

Röportaj: Allah’ın Askerleri,Çukurova Yana Yana,Peribacaları,Bu Diyar Baştan Başa

Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Sanatçılar

*Psikolojik tahliller önemli yer tutar.

*Psikiyatriden de yararlanılmıştır.

*Psikanaliz yöntemi kullanılır.

*İnsana dair bütün duygular işlenir.

*Sanatsal bir dil kullanılır.

Temsilcileri

*Peyami Safa

*Mustafa Kutlu

*Abdülhak Şinasi Hisar

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Tarık Buğra

*Oktay Akbal

*Semiha Ayverdi

Peyami Safa

*Türk edebiyatında psikolojik roman türünün ustalarındandır.

*Mistik yazarlardandır.

*”Dokuzuncu Hariciye Koğuşu” adlı romanı Türk Edebiyatı’nın ilk otobiyografik romanıdır.

Eserleri

Roman: Dokuzuncu Hariciye Koğuşu,Sözde Kızlar,Fatih-Harbiye,Yalnızız,Matmazel Noralya’nın Koltuğu,Bir Tereddütün Romanı,Canan,Mahşer

Hikaye: Ateş Böcekleri

 

Tarık Buğra

Eserleri

Roman: Küçük Ağa,Osmancık,Küçük Ağa Ankara’da,Silah Kehribar,İbiş’in Rüyası,Firavun İmanı,Yağmur Beklerken,Gençliğim Eyvah..

Hikaye: Oğlumuz,Yarın Diye Bir şey Yoktur

Ahmet Hamdi Tanpınar

*Yahya Kemal Beyatlı’nın öğrencisidir.

*Rüya,zaman,hayal kavramlarını çokça kullanır.

*Sembolisttir.

Eserleri

Roman: Huzur,Saatleri Ayarlama Enstitüsü,Sahnenin Dışındakiler,Mahur Beste,Aynadaki Kadın

Hikaye: Abdullah Efendi’nin Rüyaları

Deneme: Beş Şehir (İstanbul,Ankara,Erzurum,Konya,Bursa)

Araştırma: 19. Asır  Türk Edebiyatı

Samiha Ayverdi

*Tarih,din ve tasavvuf eserlerinde önemli yer tutar.

*Eski İstanbul kültürünü işleyen yazarlardandır.

Eserleri

Roman: Batmayan Gün,Mabette Bir Gece,Mesihpaşa İmamı,İbrahim Efendi Konağı

Deneme: Yusufçuk

Abdülhak Şinasi Hisar

Eserleri

Roman: Fahim Bey ve Biz,Çamlıca’daki Eniştemiz,Ali Nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği

Anı: Boğaziçi Mehtapları,Boğaziçi Yalılara,Geçmiş Zaman Köşkleri

Mustafa Kutlu

Eserleri

Hikaye: Ortadaki Adam,Gönül İşi,Yokuşa Akan Sular,Yoksulluk İçimizde,Ya Tahammül Ya Sefer,Beyhude Geçti Ömrüm

Oktay Okbal

*Cumhuriyet gazetesi yazarlarındandır.

*Politika üzerine köşe yazıları yazmıştır.

Eserleri

Roman: Garipler Sokağı,Suçumuz İnsan Olmak,İnsan Bir Ormandır

Hikaye: Önce Ekmekler Bozuldu,Bulutun Rengi,Yalnızlık Bana Yasak

 

Modernizmi Esas Alan Sanatçılar

*Bireysel duygular esas alınalarak eserler vermişlerdir.

*Toplum bu tür eserlerin dışında bırakılmıştır.

*Anlatılanlar bireyin iç dünyasını,psikolojik özelliklerini yansıtır.

*Batı Edebiyatı’nda Temsilcileri; James Joyce,Virginia Wolf..

Türk Edebiyatı’ndaki Temsilcileri

*Sait Faik Abasıyanık

*Orhan Pamuk

*Bilge Karasu

*İnci Aral

*Haldun Taner

*Ferit Edgü

*Rasim Özdenören

*Yusuf Atılgan

*Nezihe Meriç

*Vüs’at O. Bener

*Oğuz Atay

*Füruzan Tekil

*Adalet Ağaoğlu

*Ayşe Kulin

 

Orhan Pamuk

*2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü almıştır. Bu ödülü olan ilk Türk vatandaşıdır.

*Ödül aldığı kitabın ismi “Kar”dır.

Eserleri

Roman: Cevdet Bey ve Oğulları,Beyaz Kale,Kara Kitap,Benim Adım Kırmızı,Kar,Masumiyet Müzesi

 

Yusuf Atılgan

Eserleri

Roman: Anayurt Oteli,Aylak Adam

Hikaye: Bodur,Minareden Öte

Oğuz Atay

Eserleri

Roman: Tutunamayanlar,Tehlikeli Oyunlar,Bir Bilim Adamının Romanı (Mustafa İnan biyografisi.)

 

Adalet Ağaoğlu

Eserleri

Roman: Ölmeye Yatmak,Fikrimin İnce Gülü,Bir Düğün Gecesi,Yaz Sonu,Romantik Bir Viyana Yazı

Anı: Göç Temizliği

 

Haldun Taner

*Edebiyatımızda hikaye ve oyun yazarı olarak tanınmıştır.

*Epik tiyatro türünde başarılıdır. Türk Edebiyatı’nın ilk epik tiyatro örneği olan “Keşanlı Ali Destanı”nı yazmıştır.

*Bertold Brecht’ten etkilenmiştir. (Bertold Brecht Dünya’nın ilk epik oyun yazan tiyatrocusudur.)

*Modern öykünün edebiyatımızdaki öncüsüdür.

Eserleri

Hikaye: Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu,On İkiye Bir Var,Konçinalar,Yaşasın Demokrasi,Ayışığında Çalışkur,Kızıl Saçlı Amazon..

Tiyatro: Keşanlı Ali Destanı,Sersem Kocanın Kurnaz Karısı,Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım,Huzur Çıkmazı,Fazilet Eczanesi,Ayışığında Şamata

 

Sait Faik Abasıyanık

*Çehov (Durum)  tarzı öykünün Türk Edebiyatı’ndaki temsilcisidir.

*Hikayeleri her tarz ve her yaşa hitap edecek şekildedir.

*Şiirsel anlatımı vardır.

Eserleri

Roman: Kayıp Aranıyor,Medar-ı Maişet Motoru,Ekmek Teknesi..

Şiir: Şimdi Sevişme Vakti

Hikaye: Semaver,Sarnıç,Şahmerdan,Lüzumsuz Adam,Havada Bulut,Kumpanya,Son Kuşlar,Havuz Başı,Alemdağ’da Var Bir Yılan..

 

Halikarnas Balıkçısı

*Asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı’dır.

*Sürgüne gönderildiği Bodrum’dan (Eski adı Halikarnas) çok etkilenmiş,sürgünü bittiğinde bile orada kalarak eserleri Halikarnas Balıkçısı takma adıyla yazmıştır.

*Türk Edebiyatı’nda deniz öyküleriyle anılır.

*Yapıtlarında Ege ve Akdeniz kıyılarındaki hayatlar önemli yer tutar.

Eserleri

Roman: Aganta Burina Burinata,Uluç Reis,Turgut Reis,Deniz Gurbetçileri,Ötelerin Çocuğu,Bulamaç

Hikaye: Ege’nin Dibi,Ege Kıyılarından,Merhaba Akdeniz,Yaşasın Deniz,Gülen Ada..

Anı: Mavi Sürgün

 

İnci Aralık

*Postmodernist (Modernizm’in bir ileri safhası.) romancıdır.

Eserleri

Roman: Ölü Erkek Kuşlar,Yeni Yalan Zamanlar..

Hikaye: Ağda Zamanı,Sevginin Eşsiz Kışı

Anı: İçimden Kuşlar Göçüyor

 

Pınar Kür

*Romanlarının temelinde kadınların dertlerini ve cinselliği işler.

*Halide Nusret Zorlutuna’nın yeğenidir.

Eserleri

Roman: Yarın Yarın,Asılacak Kadın,Bitmeyen Aşk,Sonuncu Bahar..

Hikaye: Bir Deli Ağaç,Akışı Olmayan Sular..

 

Buket Uzuner

*Postmodernist romancıdır.

Eserleri

Roman: Kumral Ada Mavi Tuna,Uzun Beyaz Bulut,Gelibolu,Balık İzlerinin Sesleri,İki Yeşil Susamuru Anneleri Babaları Sevgilileri ve Diğerleri

Hikaye: Güneş Yiyen Çingene

Nezihe Meriç

Eserleri

Roman: Korsan Çıkmazı,Boşlukta Mavi

Hikaye: Bozbulanık,Topal Koşma

Füruzan Tekil

*Asıl adı Feruze’dir. Hikaye yazarı olarak tanınmıştır.

*”Parasız Yatılı” adlı hikayeyesiyle Sait Faik Ödülü’nü almıştır.

Eserleri

Roman: Berlin’in Nar Çiçeği

Hikaye: Parasız Yatılı,Benim Sinemalarım,Sevda Dolu Bir Yaz

 

Vüs’at O. Bener

*Çehov(Durum) hikayecilerindendir.

Eserleri

Roman: Buzul Çağının Virüsü,Bay Muannit Sahtegi’nin Notları

Hikaye: Dost

Oyun: Ihlamur Ağacı

 

Bilge Karasu

Eserleri

Roman: Gece,Kılavuz

Hikaye: Troya’da Ölüm Vardı,Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı

Masal: Göçmüş Kediler Bahçesi

 

Selim İleri

*Romanlarında ve hikayelerinde genellikle aydınları anlatır.

Eserleri

Roman: Her Gece Bodrum

Hikaye: Cumartesi Yalnızlığı,Pastırma Yazı

 

Ferit Edgü

*Maviciler arasında yer alır.

*Aydın kesimin yalnızlığı ve uyumsuzluğunu anlatır.

Eserleri

Roman: Kimse,O(Hakkari’de Bir Mevsim adıyla filme uyarlanmıştır.

Hikaye: Kaçkınlar,Bozgun,Av,Eylül’ün Gölgesinde Bir Yaz

Şiir: Ah Mine’l-Aşk

 

Hasan Ali Toptaş

Eserleri

Roman: Sonsuzluğa Nokta,Kayıp Hayaller Kitabı

Hikaye: Yoklar Fısıltısı,Ölü Zaman Gezginleri

 

Elif Şafak

*Doğu-Batı senteziyle yazdığı eserleriyle tanınır.

*Tasavvufu çokça işlemiştir.

*Radikal Gazetesi’nin yetkili bir ismiyle evlidir. “Cemaat’in Gelini” olarak bilinir.

*Etkilendikleri; Mevlana,Şems-i Tebrizi

Eserleri

Roman: Aşk,Siyah Süt,Araf,Baba ve Piç,Pinhan,Mahrem,Bit Palas,Kem Gözlere Anadolu

 

İhsan Oktay Anar

*Edebiyatın yanında felsefeye de ağırlık veren bir yazardır.

Eserleri

Roman: Puslu Kıtalar Atlası,Efrâsiyâb’ın Hikayeleri,Amat,Suskunlar

Rasim Özdenören

*Yeni Şafak gazetesi yazarlarındandır.

*Tasavvuf ile ilgili yazan yazalardandır.

Eserleri

Roman: Gül Yetiştiren Adam

 

Ayşe Kulin

*Biyografi yazarı olarak tanınır.

*İlk romanı biyografi içerikli “Adı Aylin” romanıdır.

Eserleri

Roman: Bir Tatlı Huzur(Münir Nurettin Selçuk biyografisi),Adı Aylin(Aylin Devrimel biyografisi),Sevdalinka,Füreya,Nefes Nefese,Türkan(Türkan Saylan biyografisi)

 

Nazlı Eray

*İlk fantastik yazarımızdır. Ayrıca postmodern bir yazardır.

Eserleri

Roman: Pasifik Günleri,Sis Kelebekleri,Aşık Papağan Barı,Arzu Sapağında İnecek Var,İmparator Çay Bahçesi

 

Leyla Erbil

*Postmodern bir yazardır.

*Fantastik yazarlar arasındadır.

Eserleri

Roman: Tuhaf Bir Kadın,Mektup Aşkları,Üç Başlı Ejderha

 

Murathan Mungan

Eserleri

Şiir: Osmanlı’ya Dair Hikayat,Yaz Sinemaları,Yaz Geçer

Hikaye: Son İstanbul,Cenk Hikayeleri,Kırk Oda,Üç Aynalı Kırk Oda..

Oyun: Bir Garip Orhan Veli

 

Cumhuriyet Dönemi Tiyatro (Göstermeye Bağlı Edebi Metinler)

Temsilcileri

*Orhan Asena

*Turan Oflazoğlu

*Recep Bilginer

*Güngör Dilmen Kalyoncu

*Cevat Fehmi Başkut

*Vedat Nedim Tör

*Refik Erduran

*Haldun Taner

*Necati Cumalı

*Turgut Özakman

 

Cahit Atay

Eserleri

Tiyatro: Pusuda,Sahildeki Kanepe,Kırlangıçlar

 

Cevat Fehmi Başkut

Eserleri

Tiyatro: Paydos,Harput’ta Bir Amerikalı,Sana Rey Veriyorum,Kleopatra’nın Mezarı,Buzlar Çözülmeden

 

Güngör Dilmen Kalyoncu

*Absürt tiyatronun önemli isimlerindendir.

Eserleri

Tiyatro: Midas’ın Kulakları,Midas’ın Altınları,Midas’ın Kördüğümü,Canlı Maymun Lokantası,Deli Dumrul..

 

Ekrem Reşit Rey

*Operetlerıyle tanınmıştır.

Eserleri

Operet: Lüküs Hayat,Deli-Dolu,Saz-Caz,Hava,Cıva..

 

 

 

Fazıl Hayati Çorbacıoğlu

Eserleri

Tiyatro: Kabzımal Cemile,Koca Sinan

 

 

Muhsin Ertuğrul

Eserleri

Tiyatro: Yasin Efendi,Renkli Fener,Benden Sonra Tufan Olmasın

 

Orhan Asena

*”Akçalı Kel Mehmet” adlı oyunuyla TRT Başarı Ödülü almıştır.

*”Tarihin sustuğu yerde tiyatro başlar.” Demiştir.

Eserleri

Tiyatro: Tanrılar ve İnsanlar,Hürrem Sultan,Tohum ve Toprak,Simavnalı Şeyh Bedrettin,Fadik Kız,Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe

 

Recep Bilginer

Eserleri

Roman: Politikada Bir Sarı Çizmeli

Tiyatro: Gazeteciden Dost,İsyancılar,Ben Devletim,Sarı Naciye

 

Refik Erduran

*Sabah gazetesi yazarıdır.

*Toplumcu tiyatro yazarıdır.

Eserleri

Tiyatro: Cengiz Han’ın Bisikleti,Karayar Köprüsü,Bir Kilo Namus,Canavar Cafer

 

 

 

Turan Oflazoğlu

*Türk Edebiyatı’nın usta tiyatro yazarlarındandır.

*Tarihten etkilenip yazdığı eserleriyle bilinir.

*Shakespeare,Rike,Nietchze,Franz Kafka gibi yazarlardan çeviri yapmıştır.

Eserleri

Tiyatro: Kösem Sultan,Keziban,Sokrates Savunuyor

 

Turgut Özakman

*Tiyatro ve roman yazarıdır.

*Eserleri genellikle Kurtuluş Savaşı ve Yakın Tarih ile ilgilidir.

Eserleri

Roman: Şu Çılgın Türkler,Diriliş-Çanakkale 1915,Cumhuriyet-Türk Mucizesi

Tiyatro: Ah Şu Gençler,Fehim Paşa Konağı,Töre,Bir Şehnaz Oyun,Duvarların Ötesi

 

Vedat Nedim Tör

Eserleri

Tiyatro: İşsizler,Köksüzler,Değişen Adam

 

Cumhuriyet Döneminin Diğer Sanatçıları

Kerime Nadir

Eserleri

Roman: Kalp Ağrısı,Seven Ne Yapmaz

 

Ahmet Ümit

*Polisiye roman yazarıdır.

Eserleri

Roman: Sis ve Gece,Beyoğlu Rapsodisi,Aşk Köpekliktir,Bab-ı Esrar,İstanbul Hatırası,İstanbul’un En Güzel Abisi..

 

Ahmet Altan

Eserleri

Roman: Aldatmak

Deneme: Kristal Denizaltı

 

Bekir Yıldız

*Almanya gurbetçilerini anlattığı eserleriyle bilinir.

Eserleri

Hikaye: Kara Vagon,Kaçakçı Sahan,Alman Ekmeği,Bozkır Gelini..

 

Erdal Öz

Eserleri

Gezi: Allı Turnam

 

Ercüment Ekrem Talu

*Recaizade Mahmut Ekrem’in oğludur.

Eserleri

Roman: Meşhedi Aslan Peşinde

 

Ümit Yaşar Oğuzcan

*Aşık Veysel’in şiirlerini toplamıştır. (Dostlar Beni Hatırlasın)

 

Bahattin Özkişi

Eserleri

Roman: Sokakta

 

Ayla Kutlu

Eserleri

Hikaye: Hüsnüyusuf Güzellemesi,Mekruh Kadınlar Mezarlığı,Zehir Zıkkım Hikayeler..

 

İskender Pala

*Türk profesörü ve Divan Edebiyatı araştırmacısıdır.

*İlköğretim ve ortaöğretim için Türkçe ve Edebiyat ders kitapları yazmıştır.

*Önemli Divan Edebiyatı araştırmaları vardır.

*İstanbul Kültür Üniversitesi öğretim üyesidir.

*”Divan Edebiyatı’nı Sevdiren Adam” olarak tanınır.

Eserleri

Roman: Od,Şah Sultan,Katre-i Matem,Babil’de Ölüm İstanbul’da Aşk,Ah Mine’l-Aşk,Güldeste Hikayesi..

 

Latife Tekin

Eserleri

Roman: Sevgili Arsız Ölüm,Buzdan Kılıçlar

 

Sevinç Çokum

Eserleri

Roman: Deli Zamanlar (TDK Ödüllü)

 

Hazırlayan: Merve DEMİR

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatını indirmek için aşağıdaki linke tıklayınız.

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı (1)

 

Yazdır

Yazar hakkında

Süleyman Kara

Öğrenci ve öğretmenlere faydalı olmak için onlara kaliteli edebiyat sitesi olan edebiyat sultanını sundum.

Yorum yap