| Hakîr olduysa millet, şânına noksan gelir sanma Yere düşmekle cevher, sâkıt olmaz kadr-ü kıymetten Vücûdun kim hamir-i mâyesi hâk-i vatandandır
| |
| Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş; Eşini gâib eyleyen bir kuş gibi kar Geçen eyyâm-ı nevbahârı arar… Ey kulûbun sürûd-ı şeydâsı, Ey kebûterlerin neşîdeleri, O bahârın bu işte ferdâsı, Kapladı bir derin sükûta yeri karlar… | |
| Ben bir Türk’üm dinim, cinsim uludur Sinem, özüm ateş ile doludur İnsan olan vatanının kuludur Türk evlâdı evde durmaz, giderim.
| |
| Ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden, Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak, Ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak…
Sular sarardı… yüzün perde perde solmakta, Kızıl havâları seyret ki akşam olmakta…
|
1.A.1.7. Yukarıda yer alan şiirlerin ait oldukları dönemleri gerekçeleri ile birlikte karşılarında bulunan alanlara yazınız.(4×5:20) Not: Dönem isimleri ve gerekçeli yanıt tam puanlanır.
2. A.2.16. Aşağıda yer alan cümleleri ögelerine ayırınız.(4×5:20)
O ağaçların yapraklarını hiç dökmediği bir ülkedir. Kırmızı kiremitli, beyaz badanalı evleri vardır. Bu evlerin bahçelerinde, her mevsim ayrı çiçekler açar. Korkunun hiç uğramadığı, yürek oynamasının, diz tutmasının bittiği yerdir Türkiye.
(Emine Işınsu, Azap Toprakları)
Not: Her cümlenin tam ve doğru ayrılışı 5 puandır. Eksik ya da yanlış yanıtlar puanlanmayacaktır.
3. A.1.3. Aşağıda yer alan şiirde ahengi sağlayan unsurları belirleyiniz.(15p)
Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik,
Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik!
Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle!
Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kaafilelerle…
Şimşek gibi bir semte atıldık yedi koldan,
Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan.
(mef’û lü / me fâ î lü / me fâ î lü / fe û lün)
| Ölçü: (3p) Nazım Birimi: (3p) Redif: (3p) Uyak: (6p) |
Tam otuz sene evvel on iki yaşında idim. Anadolu’nun bir şehrinde bulunuyorduk. Babam memurdu. Şehre bir
yaz sonunda gelmiştik. Kötü, insan boyu karlı bir kış geçirmiştik. Sonra bir gün bahar geliverdi. Karlar eridi.
Karlar eridi ama karları eriten güneş değildi, yağmurdu. Bu Anadolu şehrinin ilkbaharı kırkikindi yağmurlarıyla
başlardı. Sabahleyin parlak mavi bir gökyüzünde ısıtmayan, güneş vurmuş kar gibi soğuk bir güneş görünürdü.
Saat daha on biri bulmadan doğudan mı, batıdan mı, kuzeyden mi bilmem, bir kara bulut peyda olur; on dakika
sonra bardaktan boşanırcasına bir yağmur bütün gün tıkır tıkır, şakır şakır durmadan yağardı. Odamın
penceresinden “Karaçayır” dedikleri bir koyu yeşil ova görünürdü. Göğün her rengini deniz gibi emen bu çayırın
renk oyunları da olmasa evden bir deli çığlığı ile fırlamak işten değildi.
4. A.2.8.Bu parçadaki anlatıcı ve bakış açısını yazınız. (5+5:10)
5.Aşağıda yer alan eserlerin/şiirlerin karşılarına yazarlarını/şairlerini yazınız. (5×2:10p)
Tamat
Han-ı Yağma
Şermin
Makber
Hilal-i Osmani
6. B.1-B.12 Milli edebiyat anlayışını yansıtan serbest tarzda şiir yazınız. (Dize sayısı, şiirin anlamlı oluşu, verilen dönemin anlayışına uygun yazılması gibi hususlar, yazım ve noktalama kurallarına uyum puanlamada dikkat edilecektir. 25p)
CEVAPLAR:
1.
| Hakîr olduysa millet, şânına noksan gelir sanma Yere düşmekle cevher, sâkıt olmaz kadr-ü kıymetten Vücûdun kim hamir-i mâyesi hâk-i vatandandır
| Tanzimat Dönemi’ne aittir. Tanzimat Dönemi Türk şiirinde özellikle vatan,millet, hak,adalet gibi kavramlar şiirlerde yer edinmeye başlamıştır.Beyitlerde geçen millet, vatan gibi ifadeler şiirin Tanzimat Dönemi’ne ait olduğunu gösterir. (Birinci Tanzimat Dönemi yanıtı da kabul edilecektir.) |
| Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş; Eşini gâib eyleyen bir kuş gibi kar Geçen eyyâm-ı nevbahârı arar… Ey kulûbun sürûd-ı şeydâsı, Ey kebûterlerin neşîdeleri, O bahârın bu işte ferdâsı, Kapladı bir derin sükûta yeri karlar… | Servetifünun Dönemi’ne aittir. Servetifünun şiirinde şiirlerin konusu bireyseldir. Bu şiirde de görüldüğü üzere anlatılan bir düşünce, bir ifade sonraki birimlere taşınabilmiştir (anjambman) Yine parça güzelliği yerine bütün güzelliği ön plana çıkmıştır. Bu sebeplerden dolayı şiiri Servetifünun topluluğuna aittir. |
| Ben bir Türk’üm dinim, cinsim uludur Sinem, özüm ateş ile doludur İnsan olan vatanının kuludur Türk evlâdı evde durmaz, giderim.
| Milli edebiyat şiiridir. Didaktik bir üslupla yazılan bu anlayıştaki şiirlerde şair Türkçülük ve milliyetçilik fikirlerine geniş yer vererek milli coşkuyu artırıcı şiirler yazmıştır.Nazım biriminin dörtlük olması, konuşma diliyle oluşturulması da diğer nedenlerdendir. |
| Ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden, Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak, Ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak…
Sular sarardı… yüzün perde perde solmakta, Kızıl havâları seyret ki akşam olmakta…
| Fecriati Dönemi saf şiir örneğidir. (Saf şiir örneği yazımı doğru kabul edilir.) Örnekteki şiirde toplumsal bir söylem yoktur. Semboller kullanılmıştır. Hüzün duygusu oluşturan akşam, karanlık, gece, gurbet ve tabiat manzaralarını Ahenk unsurlarına ve müzikaliteye önem verilmesi de saf şiir örneği olduğunu göstermektedir. |
2.O /ağaçların yapraklarını hiç dökmediği bir ülkedir. ÖZNE-YÜKLEM (2+3:5)
Kırmızı kiremitli, beyaz badanalı evleri/ vardır. ÖZNE-YÜKLEM (3+2:5)
Bu evlerin bahçelerinde/ her mevsim /ayrı çiçekler/ açar. YER TAMLAYICISI-ZARF TÜMLECİ-ÖZNE -YÜKLEM (2+1+1+1:5)
Korkunun hiç uğramadığı, yürek oynamasının, diz tutmasının bittiği yerdir /Türkiye. YÜKLEM-ÖZNE (3+2:5)
3. Ölçü: (3p) ARUZ ÖLÇÜSÜ
Nazım Birimi: (3p) BEYİT
Redif: (3p)-DAN X2
Uyak: (6p)
ŞENDİK/YENDİK :ZENGİN UYAK
İLERLE/KAFİLELERLE :ZENGİN UYAK
4.1.TEKİL ŞAHIS/KAHRAMAN BAKIŞ AÇISI
5. Tamat: CENAP ŞEHABETTİN
Han-ı Yağma: TEVFİK FİKRET
Şermin: TEVFİK FİKRET
Makber: A.HAK HAMİTTARHAN
Hilal-i Osmani:NAMIK KEMAL
11.sinif tde 1.donem 2.yazili sorulari A İNDİR
