10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1.Dönem 1.Yazılı Soruları AE

1. TEMA: SÖZÜN EZGİSİ OKUMA 2.2. Ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme (4 soru)
2.3. Ele alınan metinleri çözümleyebilme (1 soru)

Bulnar mini ulas köz
Kara mengiz kızıl yüz
Andın tamartükeltüz
Bulnap yana ol kaçar

GÜNÜMÜZ TÜRKÇESİ:
(O) baygın göz(ler) beni avlıyor
Kara benler (bulunan o) pembe yüz (beni tutsak ediyor)
Bütün güzellik(ler) ondan damlıyor (sanki)
(Beni) tutsak ediyor, sonra da kaçıp gidiyor.

Ölçü (3p):

Uyak düzeni(3p):

Uyak(2p):

Nazım birimi(2p):

Tema(2p):

Nazım biçimi(2p):

Nazım biçiminin 2 özelliği(6p):

1. SORU:Yukarıdaki şiiri inceleyerek istenilen bilgileri yanlarına yazınız.(20p)
2. SORU:Yukarıdaki şiirin bağlı olduğu geleneğin 2 özelliğini yazınız. (10p)
3. SORU: Aşağıda verilen şiir örneklerini inceleyerek istenilen bilgilere göre şiirleri karşılaştırınız. (20p)

Eğil dağlar eğil üstünden aşam
Yeni talim çıkmış varamalışam
Ölmeden yârime dahi kavuşam

Aldılar yâri elimden uyansın
Buna taştan yürek ister dayansın

Tüfengim kayada asılı kaldı
Esvabım sandıkta basılı kaldı
Nişanlım orada mahzun mu kaldı

Aldılar yâri elimden uyansın
Buna taştanyürekisterdayansın

Aşamazsın Karaman’ın ilini
Köprüsü yok geçemezsin selini
Gerdan yaylasının Perçem belini
Lale sümbül bürüsün de gidelim

Karacaoğlan

Ölçü(2p):
1. birimin uyak düzeni(2p):
Nazım birimi(2p):
Dil(2p):
Nazım biçimi (2p):

Ölçü(2p):
Uyak düzeni(2p):
Nazım birimi(2p):
Dil(2p):
Nazım biçimi (2p):

4. SORU:Aşağıdaki şiirlerin temalarını belirleyiniz ve şiirlerin altına yazınız. (10p)

Kömür gözlüm ne salının karşımda,
Gündüz hayalimde, gece düşümde.
Bir güzelin sevdası var başımda,
Yar sevdası çetin olur yaradan.

(Karacaoğlan)

Belimizde kılıcımız kirmani
Taşı deler mızrağımın temreni
Hakkımızda devlet etmiş fermanı
Ferman padişahın dağlar bizimdir.

(Dadaloğlu)

5. SORU: a. Parantezleri uygun noktalama işaretleri ile doldurunuz. (5p)
Ünlü filozof Konfüçyüs şöyle yakarmış ( )( ) Tanrım! Bana kitap dolu bir ev ( ) çiçek dolu bir bahçe ver( )( )

b. Aşağıdaki cümlelerdeki yazım yanlışlarını bulup doğrularını yanlarına yazınız. (5p)
Cumhuriyet, 29 Ekim 1923’de kuruldu.
YÖK’den sınavla ilgili bilgiler geldi.
Herkez sınava hazırlanıyordu.
Ağladığını görünce birşey söylemedi.
Yaş otuzbeş yolun yarısı eder.

c. Aşağıdaki dizelerde geçen isim ve sıfat tamlamalarını bularak altlarındaki tabloya yazınız. (10p)
Batık bir gemiyim aşk limanında
Ayrılık çıktı ama sevda falında
Boş hayaller kurdum yarınlarda
Pembe çiçekler soldu rüyalarda.

İsim Tamlamaları

Sıfat Tamlamaları

1. TEMA: SÖZÜN EZGİSİ YAZMA 4.3. Film şeridi haline getirdiği yazısını düzenlerken kural uygulayabilme (1 soru)

6. SORU: Öğretmeniniz, edebiyat atölyesi çalışmanız kapsamında sizden bir masalı film şeridi haline getirmenizi istedi. Aşağıda bölümleri düzensiz olarak verilen masal parçalarını film şeridinde olması gereken şekilde sıralayınız. (20p)

	Aslan bundan hiç hoşlanmamış. Gururla kükremiş: — Hey, koca hortumunu çek de suyumuzu rahat rahat içelim! Fil ise sakince cevap vermiş: — Neden ben çekiliyormuşum? Bu dere yalnızca senin değil. Su hepimizin hakkı! Aslan sinirlenmiş, gözlerini kısmış: — Ben kralım! Yol vermek senin görevin! Ama fil dimdik durmuş, hortumunu yere vurmuş: — Hiç kimse kimseden üstün değil. Bu dere senin kadar benim de!
	Aslan ve fil yorulup bir an soluklandığında başlarını kaldırmışlar. Gökyüzünde halka çizerek dönen akbabaları görmüşler.Fil’ in gözleri büyümüş: — Bak! Tepemizde bizi bekliyorlar. Aslan durumu anlamış, sesi yumuşamış: — Biz birbirimizi yok etmeye çalışırken asıl kazanan onlar olacak.
1	Bir zamanlar yemyeşil ormanların tam kalbinde, bütün hayvanların huzur içinde yaşadığı bir yer varmış. Fakat yazın kavurucu sıcağı ormanı kasıp kavurunca, herkes serin bir gölge ve bir yudum su arar olmuş.
	O sırada yükseklerde dolaşan akbabalar kavgayı fark etmiş. Kanat çırparak yaklaşmışlar, gözleri açlıktan parlamış. — Ne güzel! Biri mutlaka yenilecek. Leşi bize kalacak!diye keyifle fısıldaşmışlar.
	İşte o anda ikisi de gerçeği görmüş. Kavganın kimseye faydası yokmuş. Hem dostlukla yaşamak varken, birbirlerini tüketmenin ne anlamı varmış? Fil mahcup bir sesle demiş: — Haklısın dostum. Bu dere hepimizin, kardeşçe paylaşalım. Aslan da gülümsemiş: — Evet, orman hepimize yeter. Birlik olursak, kimse bize zarar veremez.
	O günden sonra aslan ile fil dost olmuş. Ormanın her köşesinde birbirine yardım etmiş, beraber yaşamışlar. Akbabalar ise hayal kırıklığıyla uzaklara uçup gitmiş.
	Bir gün, ormanın güçlü kralı aslan susuzluğunu gidermek için derenin kıyısına gelmiş. Tam suya eğilip içecekken, ağır adımlarla bir fil yaklaşmış. Hortumunu uzatıp suya yönelmiş.