(DİNLEME METNİ: SEYFI BABA)
DİNLEME BECERİLERİ SINAV YÖNERGESİ:
1-) Ders öğretmeni tarafından hazırlanan uygulama metni, sınıfta sadece iki kez okunacak ya da örnek metin herhangi bir elektronik cihazdan sınıfa sadece iki kez dinlettirilecektir.
2-) Dinleme sonunda aşağıdaki tüm soruları yanıtlayınız.
3-) Dinleme metnini dinlemek ve soruları yanıtlamak için süreniz bir ders saatidir.
4-) Her sorunun puanı soru yanında belirtilmiştir. Dinleme sınavınız 100 puan değerindedir.
DİNLEME SINAVI SORULARI
1.Dinlediğiniz edebi metnin türü nedir? Türün ayırt edici özelliklerinden iki tanesini yazınız. (4+3+3: 10 puan)
Türü: ……………………………………………………………………………..
Özellikleri:
1.
2.
2. Dinlediğiniz şiirde; söyleyicinin, Seyfi Baba’nın ve çevrenin yoksulluğunu yansıtan ifadeler nelerdir? (15 puan)
Söyleyiciyle ilgili olanlar:……………………………………
Seyfi Baba’yla ilgili olanlar: ………………………………………………………………………
Çevreyle ilgili olanlar: …………………………………………
3. Dinlediğiniz edebi metnin teması nedir? Temel çatışması nedir? Yazınız. (5+5: 10 puan))
Teması: …………………………………………………………………………………………………………
Temel Çatışması: ……………………………………………………………………………………………..
4. Dinlediğiniz edebi metinde anlatıcı kimdir, hangi bakış açısıyla yazılmıştır?(5+5: 10 puan)
Anlatıcı: …………………………………………………………………………………………
Bakış açısı: ……………………………………………………………………………………..
5. Dinlediğiniz edebi metnin olay örgüsünü yazınız.(15 puan)
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
6. Şiirin genelinden ve “Kim kazanmazsa bu dünyada bir ekmek parası/Dostunun yüz karası; düşmanının maskarası” dizelerinden hareketle Seyfi Baba’nın karakter özelliklerini açıklayınız. (15 puan)
7. Şairin“Hayır,hayalileyokturbenimalışverişim,/İnankihernedemişsemgörüpdesöylemişim.” dizelerinden yola çıkarak şiirde anlatılanların dönemin sosyal, siyasi ve tarihî gerçekliğiyle ilgisiolup olmadığını açıklayınız. (15 puan)
8. Şiirdeki kişilerden (söyleyici, Seyfi Baba, Mehmet Ağa, Osman, komşu, sokaktaki insanlar…) hangisinin yerinde olmak isterdiniz? Gerekçesiyle yazınız. (10 puan)
CEVAPLAR:
1.Türü: Manzum hikâye
Konu ve özellik bakımından hikâye ile aynı özellikleri gösterirler.
Düzyazı ile yazılan hikâyeden farkı şiir şeklinde yazılmasıdır.
Toplumu ilgilendiren olaylar işlenir.
Daha çok ders veren, eğitici, öğretici, etkileyici konular seçilir.
Ölçü ve uyağa dikkat edilir.
Anlam, alttaki dizelerde devam eder.
Karşılıklı konuşmalara yer verilir.
Dizelerin uzunlukları aynı olmayabilir.
2. Söyleyiciyle ilgili olanlar: “kırık camlı fener, lastik ayakkabı, kesesinde tek onluk bile olmaması…”
Seyfi Baba’yla ilgili olanlar: “bakacak kimsesinin bulunmaması, yetmiş beş yaşının üzerinde olmasına rağmen çalışmak zorunda olması, oğlu Osman’ın işsiz olması, komşusunun mangala koyduğu ateşle ısınmaya, verdiği ıhlamurla tedavi olmaya çalışması…”
Çevreyle ilgili olanlar: “çatısı çökmüş ev, eskimiş mabed, gece bir saçağın altında uyumaya çalışan, evsiz barksız sefil insanlar, hâke serilmiş evler, evi sırtında gezen aileler…”
3.Teması: Yoksulluk
Temel Çatışması: “yoksulluk-zenginlik”tir.
4.Anlatıcı: Birinci tekil şahıs bendir.
Bakış açısı: Kahraman anlatıcının bakış açısına sahip bir anlatıcıdır.
5. Kahraman anlatıcının eve gelip ailesinden Seyfi Baba’nın hasta olduğunu öğrenmesi.
Anlatıcının Seyfi Baba’ya gitmesi için yola çıkması.
Seyfi Baba’nın evine gelmesi.
Seyfi Baba ile diyalogları.
Anlatıcının Seyfi Baba’ya para vermek istemesi ama parasının olmadığı için verememesi bu yüzden çok üzülmesi.
6. Seyfi Baba bakacak kimsesi olmayan, bazen bir hafta yanına kimse uğramayan, genelde yalnız yaşayan, yalnızlık canına “tak” etmiş, yaşlı bir adamdır. Yetmiş beş yaşının üstünde olmasına rağmen düşmanına maskara olmamak, dostunu küçük düşürmemek için çatı tamiri yaparak namerde el açmamaya çalışan, ilgiye muhtaç, ince ruhlu biridir. O kadar ince ruhlu ki dostu sıkıntıya girmesin, işinden gücünden olmasın diye hasta olduğu hâlde ona haber göndermemiş, evine gelen dostunun yorgunluğunu, üşüdüğünü düşünmüştür.
7.Şiirde anlatılanlar dönemin tarihî ve sosyal gerçekliğiyle doğrudan ilgilidir. Osmanlının son dönemde pek çok cephede savaşmak zorunda kalması, toprak kaybetmesi Osmanlıyı askerî ve mali açıdan zor durumda bırakmıştı. Cephede evlatlarını kaybeden anne babaların, kocalarını kaybeden eşlerin yalnız kalması, geçimlerini sağlayamaması, toplumun gittikçe fakirleşmesi tarihî olayların toplumsal yansımasıdır.
8. Seyfi Baba’ya yardımı dokunan tek kişi olduğu için komşunun yerinde olmak isterdim.
En kısa zamanda bir iş bulup babasını rahat ettirmek isteyen oğlu Osman’ın yerinde olmak isterdim.
Diğer insanlara yardım edebilmek için varlıklı biri olan Mehmet Ağa’nın yerinde olmak isterdim.
Maddi olarak olmasa da manevi olarak yardımcı olduğu için söyleyicinin yerinde olmak isterdim.
