Hakkımızdır bağımsızlık,
Etmesinler saygısızlık,
Bizler hep özgür yaşadık,
Savaştık vatan uğruna.
S.1 Yukarıdaki şiirin temasını, nazım birimini, ölçüsünü, kafiye şemasını, kafiyesini bulunuz.(5*5=25)
Şiirin teması: Nazım birimi:
Kafiye şeması: Ölçüsü:
Kafiye:
BİRİNCİ ŞİİR İKİNCİ ŞİİR
Kar buz kamug erüşdi Ala gözlerini sevdiğim dilber,
Taglar suvı akışdı Kokuya benzettim güller içinde.
Kökşin bulıt örişdi İnceciktir belin, hilâldir kaşın,
Kayguk bolup egrişür Selviye benzettim dallar içinde.
( İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK ŞİİRİNE AİT ) ( İSLAMİYET SONRASI TÜRK HALK ŞİİRİNE AİT )
S.2- Yukarıda verilen şiirlerin konu ve ölçüsüne bakarak türlerini ( nazım şeklini ) belirleyiniz. ( 10 P )
Birinci Şiirin Nazım Şekli: İkinci Şiirin Nazım Şekli:
“Hiçbir zaman yakışıklı bir adam olmamıştı, doğru. Olmaya gerek de duymamıştı. Kısa gövdesinin, kısa boyunun üstünde oturan yuvarlak çıplak kafasıyla saçları dökülmeden önce de öylesine seyrek ve cılızdı ki gençliğinden bu yana hep dazlak izlenimini uyandırmıştı ilk bakanda al yanaklı, güleç yüzlüydü. Yanakları gençliğinde de al aldı ama burnu son yıllarda kızarmıştı çevresinden hep sempati toplamıştı. Hoşsohbetti , iyi fıkra anlatır, başkalarının anlattıklarına da uzun uzun gülerdi… Hesabı ne zaman ödeyip ne zaman başkasına bırakacağını karşısındakinin yalnızca para durumuna göre değil, gururuna göre ayarlamasını bilirdi.
S.3 Bu parçada geçen altı çizili sözcüklerin anlamlarını aşağıya yazınız. (3×5=15P)
Seyrek:
Cılız:
Al:
S.4- Aşağıdaki manilerin türünü altlarına yazınız. ( 10 P )
BİRİNCİ MANİ İKİNCİ MANİ
Ağlarım çağlar gibi Karaca
Derdim var dağlar gibi Vurdum bir kaç karaca
Ciğerden yâreliyim Dünyada bir yâr sevdim
Gülerim sağlar gibi Kaşı gözü karaca
Her gelen bir gül ister
Sahipsiz bağlar gibi
………………………………… ……………………………………….
S.5-Kızılırmak Türküsü’nden alınan aşağıdaki türküde her bent sonunda aynen tekrar eden bölümlere ne ad verilir ? (10 P )
Altı kardeş idik bindirdik ata Nettin Kızılırmak allı gelini
Hürü’yü yolladık üç köyden öte Gelini gelini benim yarimi
Kızılırmağa varınca oldu bir hata
Evde kaynanası evi bezedir Nettin Kızılırmak allı gelini
Yolda kaynatası yolu gözedir Gelini gelini benim yarimi
Gelinsiz haneyi kime bezedir
S.6 Aşağıdaki metnin türü nedir yazınız? (10 puan)
“Bir varmış bir yokmuş, Evvel zaman içinde, cinler cirit oynarken eski hamam içinde. Yellerin estiği, sellerin coştuğu bir ülke varmış. Ama ülke de ülke imiş ki; bir yanda devler tef çalar, öbür yanda çengiler oyun oynarmış. Ala gözlüler karakaşa sürme çeker, fidan boyular göz edermiş. Dertliler derman, dertsizler de dert bulurmuş, Düzensizliklerle esenlikler bu ülkede kol gezermiş. Buna ese de şaşar, bizim kambur köse de. Derken efendim hindi asmaya biner, evim dermiş. Eşekler ahırda bir uzun türkü tuttururmuş. Derken işe tavuklar, ördekler de karışır tam bir bayram havası esermiş.”
Metin türü:
S.7- Aşağıda bulunan parantez içlerine uygun noktalama işaretleriyle doldurunuz.(5*4 =20)
“Ey yar ( ) Sensizliğe alışılır mı sandın ( ) Kalbim ( ) her sabah adını fısıldıyor ve her gece yokluğuna ağlıyor( )”
SORU VE CEVAPLARI İNDİRMEK İÇİN AŞAĞIDAKİ BAĞLANTIYA TIKLAYINIZ
mesem 10.sinif turk dili ve edebiyati 1.donem 1.yazili sorulari A grubu indir.
