Fiil Çatısı Etkinlikleri 4 (8.Sınıf Türkçe)

FİİL ÇATISI ETKİNLİKLERİ 4 (8.SINIF TÜRKÇE)

1.Aşağıdaki cümleleri özne-yüklem (etken-edilgen) ilişkisi
bakımından inceleyiniz. Fiillerin özelliklerini karşılarındaki bölüme yazınız.

	CÜMLELER	ÖZNE-YÜKLEM İLİŞKİSİNE GÖRE
1	Onun bu konuda senden daha gayretli olduğu ileri sürülebilir.
2	Bu okumalar dil ve edebiyat üstünde odaklanıyordu.
3	İsteyen istediği zaman tren bileti alamazdı.
4	Şirket yok pahasına devralındı.
5	Askerc, İstanbul’u dünyanın en ilginç kenti olarak değerlendiriyor.
6	Bunu, unutulmaz coğrafi konumu ve “etnografik çeşitliliği” gibi iki nedene dayandırıyordu.
7	Bilim adamlarına gösterdiği derin ilgi, onlarla paylaştığı şeylerle açıklanabilir.
8	Gezilerinin çoğu şiire dökülüyordu.
9	Galata Köprüsü’nün üstünde yarım saat dikildim.
10	Mısır ve Yunanistan gezileri Akropol ve Piramit isimli bir şiir koleksiyonunda yayımlanmıştı.

2. Aşağıdaki fiilleri cümle içerisinde yüklem görevinde
kullanınız. Fiillerin nesne alıp alamadığını örneklerdeki gibi gösteriniz.

	FİİL	CÜMLE	NESNESİ VAR / YOK
1	Açığa vur-
2	Temsil et-
3	Sin-
4	Getiril-
5	Alıkon-
6	İma et-
7	Aktar-
8	İcat edil-
9	Rehberlik et-
10	Dayat-
11	Sergilen-
12	Engelle-
13	Karşılanma-
14	Suçla-
15	Vurgulan-

3. Aşağıdaki cümlelerin özne ve yüklemini varsa nesnesini bulunuz.
Cümleleri nesne-yüklem (geçişli-geçişsiz) ilişkisi bakımından inceleyiniz.
Cümlelerin özelliklerini karşısındaki bölüme yazınız.

	CÜMLELER	NESNESİNE GÖRE
1	Yazarlar, ressamlar ve gazeteciler Lloyd tarafından gezi yazıları ve rehber kitapçıkları kaleme almaları ve Adriyatik’in kara ve deniz manzaralarını resmetmeleri için kıyı boyunda gemi gezilerine davet ediliyorlardı.
2	Gezi yazılarında, çoğunlukla daha az teferruatlı olmakla birlikte etno-kültürel çeşitliliğe ilişkin sayısız benzer değinme veya tasvir bulunur.
3	Böyle bir ulus, varlığının manevi temellerini koruma doğrultusunda daha güçlü bir eğilim ve duyarlılık sergilemelidir.
4	Ayrıca bu yolculuğun, başlıkta ilan edildiği ve ilk kısımda göründüğü gibi İstanbul’a yapılan basit bir gezi olmaktan çok uzak olduğu anlaşılır.
5	Yurtsever eğitim ve milli köklerin uzak tarihte aranması birçok tarihi ve edebi eserde bariz bir şekilde görülebilir.
6	Bazı bireyler, iddialarını az ya da çok, tarihi ve edebi eserlerden derlenmiş verilere dayandırıyorlar.
7	Başarılı olmada planlı çalışmanın önemi bir daha vurgulandı.
8	Hiç kimse beni bunu kabul etmeye zorlayamaz.
9	Çünkü o bana yabancı ve beni görsel, ruhsal ve zihinsel düzeyde rahatsız ediyor.
10	Genelleştirmeden kaçınmak, toplumun bütünüyle son derece yabancı düşmanı olduğunu beyan etmemizi kesinlikle engeller.

4. Aşağıdaki cümleleri çatı özelliklerine göre inceleyiniz.

		Özne-Yüklem İlişkisine Göre		Nesne-Yüklem İlişkisine Göre
		Etken	Edilgen	Geçişli	Geçişsiz
1	Roman, Türk edebiyatına Batıdaki doğumundan bir buçuk asır sonra, 19. yüzyılda girmişti.
2	Bu olay, romanın Osmanlının Batılılaşma-modernleşme sürecinin bir parçası olduğu olgusunu göz önünde bulundurulursa edebi bir gerekliliğe atfedilemez.
3	Bir tarafta, aydınlar imparatorluğun eski gücünü diriltmeyi arzuluyor, Batı’nın sosyal ve siyasi kurumlarını benimsemenin bu hedefe ulaşmanın tek, dolayısıyla da kaçınılmaz yolu olduğunu düşünüyorlardı.
4	Namık Kemal, kapıyı sonuna kadar yabancı etkisine açmanın geleneksel ve toplumsal değerleri altüst edeceği endişesinden sıyrılamaz.
5	Edebiyat eleştirmenleri İntibah romanını, divan edebiyatında görülen soyut ve ideal aşkın aksine bir erkekle bir kadın arasındaki gerçek bir aşk ilişkisini hikaye etmeye yönelik erken bir girişim olarak takdim etmişlerdi.
6	Jale Parla, Tanzimat’ın kurgu eserlerine ilişkin ufuk açıcı kitabı Babalar ve Oğullar’da Tanzimat romanını yeni bir gözle inceler.
7	Birçok Tanzimat romanının başkarakterleri Osmanlı bürokrasisinin üst sınıf ailelerinden genç erkeklerdir, bu insanlar, kültürel ve toplumsal statükoyu koruyacak itaatkâr oğullar olarak yetiştirilir.
8	Başka bir düzeyde, bu genç erkekler, padişahın zayıflayan otoritesi altında yaşamak zorunda olan Osmanlı toplumunu veya gelenekleri Batılılaşma projesince tehdit edilen Osmanlıları simgelerler.
9	Bu gençlerin maruz kaldıkları felaket, Batılı hayat tarzı tarafından baştan çıkarılmalarıyla başlar.
10	Lüks bir fayton, Batılılaşmış davranış tarzına sahip bir kadın veya ucuz Batı romanlarından beslenen hayali bir tutku Batının simgeleri olarak kullanıla bilir.

CEVAPLAR

1. Aşağıdaki cümleleri özne-yüklem (etken-edilgen) ilişkisi
bakımından inceleyiniz. Fiillerin özelliklerini karşılarındaki bölüme yazınız.

	CÜMLELER	ÖZNE-YÜKLEM İLİŞKİSİNE GÖRE
1	Onun bu konuda senden daha gayretli olduğu ileri sürülebilir.	EDİLGEN
2	Bu okumalar dil ve edebiyat üstünde odaklanıyordu.	ETKEN
3	İsteyen istediği zaman tren bileti alamazdı.	ETKEN
4	Şirket yok pahasına devralındı.	EDİLGEN
5	Askerc, İstanbul’u dünyanın en ilginç kenti olarak değerlendiriyor.	ETKEN
6	Bunu, unutulmaz coğrafi konumu ve “etnografik çeşitliliği” gibi iki nedene dayandırıyordu.	ETKEN
7	Bilim adamlarına gösterdiği derin ilgi, onlarla paylaştığı şeylerle açıklanabilir.	EDİLGEN
8	Gezilerinin çoğu şiire dökülüyordu.	EDİLGEN
9	Galata Köprüsü’nün üstünde yarım saat dikildim.	ETKEN
10	Mısır ve Yunanistan gezileri Akropol ve Piramit isimli bir şiir koleksiyonunda yayımlanmıştı.	EDİLGEN

2. Aşağıdaki fiilleri cümle içerisinde yüklem görevinde
kullanınız. Fiillerin nesne alıp alamadığını örneklerdeki gibi gösteriniz.

	FİİL	CÜMLE	NESNESİ VAR / YOK
1	Açığa vur-	Onun gittiği yerler ve yolculuk tarzı, duyarlılıklarını açığa vurur.	GEÇİŞLİ
2	Temsil et-	Bunlar seyahatlerinin zirvesini temsil eder.	GEÇİŞLİ
3	Sin-	Evin her tarafına balık kokusu sinmişti.	GEÇİŞSİZ
4	Getiril-	Çiğ köftelik malzemelerin hepsi zamanında getirilmişti.	GEÇİŞSİZ
5	Alıkon-	Esir alınan yaralılardan bazıları beş gün alıkondu.	GEÇİŞSİZ
6	İma et-	Bu sözleriyle benim yalancı olduğumu mu ima ediyordu?	GEÇİŞLİ
7	Aktar-	Seyahat ettiği ülkelerle ilgili izlenimlerini aktarıyor.	GEÇİŞLİ
8	İcat edil-	Eğer uygun bir geçmiş yoksa her zaman icat edilebilir.	GEÇİŞSİZ
9	Rehberlik et-	Çanakkale gezisinde bize kim rehberlik edecek?	GEÇİŞİZ
10	Dayat-	Kendi doğrularını bize dayatıyor.	GEÇİŞLİ
11	Sergilen-	Müzede Roma dönemine ait birbirinden değerli heykeller sergileniyor.	GEÇİŞSİZ
12	Engelle-	Kazada ölenlerin yakınlarının kaza yerine girmelerini engellediler.	GEÇİŞLİ
13	Karşılanma-	Bu durum bence hiç de hoş karşılanmayacak.	GEÇİŞSİZ
14	Suçla-	Beni yapmadığım bir şeyi yapış olmakla mı suçluyorsunuz?	GEÇİŞLİ
15	Vurgulan-	Konunun önemli yerleri tekrar vurgulandı.	GEÇİŞSİZ

3. Aşağıdaki cümlelerin özne ve yüklemini varsa nesnesini bulunuz.
Cümleleri nesne-yüklem (geçişli-geçişsiz) ilişkisi bakımından
inceleyiniz. Cümlelerin özelliklerini karşısındaki bölüme yazınız.

	CÜMLELER	NESNESİNE GÖRE
1	Yazarlar, ressamlar ve gazeteciler Lloyd tarafından gezi yazıları ve rehber kitapçıkları kaleme özne almaları ve Adriyatik’in kara ve deniz manzaralarını resmetmeleri için kıyı boyunda gemi gezilerine davet ediliyorlardı. yüklem	GEÇİŞSİZ
2	Gezi yazılarında, çoğunlukla daha az teferruatlı olmakla birlikte etno-kültürel çeşitliliğe ilişkin sayısız benzer değinme veya tasvir bulunur. özne yüklem	GEÇİŞSİZ
3	Böyle bir ulus, varlığının manevi temellerini koruma doğrultusunda daha güçlü bir eğilim ve özne duyarlılık sergilemelidir. nesne yüklem	GEÇİŞLİ
4	Ayrıca bu yolculuğun, başlıkta ilan edildiği ve ilk kısımda göründüğü gibi İstanbul’a yapılan basit bir gezi olmaktan çok uzak olduğu anlaşılır. özne yüklem	GEÇİŞSİZ
5	Yurtsever eğitim ve milli köklerin uzak tarihte aranması birçok tarihi ve edebi eserde bariz bir özne şekilde görülebilir. yüklem	GEÇİŞSİZ
6	Bazı bireyler, iddialarını az ya da çok, tarihi ve edebi eserlerden derlenmiş verilere özne nesne dayandırıyorlar. yüklem	GEÇİŞLİ
7	Başarılı olmada planlı çalışmanın önemi bir daha vurgulandı. özne yüklem	GEÇİŞSİZ
8	Hiç kimse beni bunu kabul etmeye zorlayamaz. özne nesne yüklem	GEÇİŞLİ
9	Çünkü o bana yabancı ve beni görsel, ruhsal ve zihinsel düzeyde rahatsız ediyor. özne nesne yüklem	GEÇİŞLİ
10	Genelleştirmeden kaçınmak, toplumun bütünüyle son derece yabancı düşmanı olduğunu beyan özne nesne etmemizi kesinlikle engeller. yüklem	GEÇİŞLİ

4. Aşağıdaki cümleleri çatı özelliklerine göre inceleyiniz.

		Özne-Yüklem İlişkisine Göre		Nesne-Yüklem İlişkisine Göre
		Etken	Edilgen	Geçişli	Geçişsiz
1	Roman, Türk edebiyatına Batıdaki doğumundan bir buçuk asır sonra, 19. yüzyılda girmişti.	√			√
2	Bu olay, romanın Osmanlının Batılılaşma-modernleşme sürecinin bir parçası olduğu olgusunu göz önünde bulundurulursa edebi bir gerekliliğe atfedilemez.		√		√
3	Bir tarafta, aydınlar imparatorluğun eski gücünü diriltmeyi arzuluyor, Batı’nın sosyal ve siyasi kurumlarını benimsemenin bu hedefe ulaşmanın tek, dolayısıyla da kaçınılmaz yolu olduğunu düşünüyorlardı.	√		√
4	Namık Kemal, kapıyı sonuna kadar yabancı etkisine açmanın geleneksel ve toplumsal değerleri altüst edeceği endişesinden sıyrılamaz.	√			√
5	Edebiyat eleştirmenleri İntibah romanını, divan edebiyatında görülen soyut ve ideal aşkın aksine bir erkekle bir kadın arasındaki gerçek bir aşk ilişkisini hikaye etmeye yönelik erken bir girişim olarak takdim etmişlerdi.	√		√
6	Jale Parla, Tanzimat’ın kurgu eserlerine ilişkin ufuk açıcı kitabı Babalar ve Oğullar’da Tanzimat romanını yeni bir gözle inceler.	√		√
7	Birçok Tanzimat romanının başkarakterleri Osmanlı bürokrasisinin üst sınıf ailelerinden genç erkeklerdir, bu insanlar, kültürel ve toplumsal statükoyu koruyacak itaatkâr oğullar olarak yetiştirilir.		√		√
8	Başka bir düzeyde, bu genç erkekler, padişahın zayıflayan otoritesi altında yaşamak zorunda olan Osmanlı toplumunu veya gelenekleri Batılılaşma projesince tehdit edilen Osmanlıları simgelerler.	√		√
9	Bu gençlerin maruz kaldıkları felaket, Batılı hayat tarzı tarafından baştan çıkarılmalarıyla başlar.	√			√
10	Lüks bir fayton, Batılılaşmış davranış tarzına sahip bir kadın veya ucuz Batı romanlarından beslenen hayali bir tutku Batının simgeleri olarak kullanıla bilir.		√		√