1.Empatik okuma tekniği nedir?
Okuyucunun kendisini yazarın, eser kişilerinin yerine koyarak onların düşüncelerini, beğenilerini anlayıp eserden yeni anlamlar çıkarmasına dayalı okuma tekniğidir.
2. Yaratıcı okuma tekniği nedir?
Okuyucunun yeni ve farklı bir bakış açısıyla okuma yapmasını gerektiren, çağrışımların önemli bir unsur olduğu okuma tekniğidir. Bu okuma tekniğinde,
a) Eserden eklemeler, çıkarmalar yapılabilir,
b) Eserde anlatılanlardan hareketle bir problemin çözümü için önerilerde bulunulabilir,
c) Eserdeki konunun, günlük yaşama yansıması tartışılabilir.
3. İntihal nedir?
Bir kişinin başkasına ait bilgiyi kaynak kullanmadan, kendisininmiş gibi eserinde kullanmasından doğan ve etik, hukuki bakımdan suç teşkil eden duruma intihal denir.
4.a.Kitap kaynakçası nasıl gösterilir?
SOYADI. Adının başharfi. (Eserin yayımlandığı yıl). Kitabın adı. Şehir: Yayınevi.
b. Dergi kaynakçası nasıl gösterilir?
SOYADI. Adının başharfi. (Yazının yayımlandığı yıl). Dergideki yazının adı. Dergi adı. Cilt , Sayı, Sayfa aralığı.
c. İnternet kaynakçası nasıl verilir?
SOYADI. Adının başharfi. İnternet yazısının başlığı. İnternet sitesinin adı. Yazıya erişilen tarih ve saat.
5. Metin tahlili aşamaları nelerdir? Maddeler halinde yazınız.
* Metinle bağ kurmak,
* Eleştirel okuma yapmak,
* Metni yapı, dil –üslup özellikleri açısından çözümlemek,
* Metni içerik özellikleri açısından çözümlemek,
* Eleştiri ve yorum.
6. Eleştirel okuma yaparken dikkat edilmesi gereken unsurlar nelerdir?
* Metnin görüntüsü ve düşüncelere odaklanarak okuma yapmak,
* Metinde anahtar kelimeleri tespit etmek,
* Anlamı bilinmeyen kelimeleri metnin bağlamından harekketle tespit etmek,
* Metnin anlamlandırılması için sesli okuma, not alarak okuma, işaretleyerek okuma gibi farklı okuma tekniklerinden yararlanmak,
* Metinde anlatılanları zihinde canlandırmaya yarayacak kavram haritası, tablolar,şekiller, grafikler gibi görsel imgeler oluşturmak,
* Metnin yazarıyla empati kurmak,
* Ön bilgi ve deneyimleriyle anlatılanlar arasında ilgi kurmak,
* Metnin nasıl devam edeceğiyle ilgili tahminlerde bulunmak,
* Metinde görsel unsurların, noktalama işaretlerinin metnin anlamına katkısını değerlendirmek.
7.Metnin içerik unsurları bakımından incelemek ne demektir?
Metnin teması, konusu, yardımcı düşünce ve ana düşüncelerini belirlemek,
Metnin yazıldığı dönemin yansımalarına dair çıkarımlarda bulunmak,
Metnin türüne özgü özelliklerinin belirlenmesi,
Metnin özetlenmesi.
8. Metnin yapı, dil ve anlatım özellikleri bakımından incelenmesi ne demektir?
Metni parçalara ayırıp bu parçalar arasındaki ilişkiye odaklanmak,
Yazarın dil ve üslup özelliklerini belirlemek,
Yazarın amacı, kişiliğini ve hayatını yansıtan ifadelerin metinden bulunarak yazarın hayatıyla ilgili çıkarımlar yapmak.
9. Eleştirel okuma yaptığımız bir metni değerlendirme unsurları nelerdir? Yazınız.
* Tema ve konu * Yapı unsurları * Dil ve üslup özellikleri
* Gerçeklik * Metnin güncelliği * Görseller* Yazarın hayatı ve düşünceleri
10. Şiiri şekil (biçim) bakımından incelemek ne demektir?
Nazım birimi, birim sayısı, ölçüsü, kafiye örgüsü, kafiye ve redifine bakmak demektir.
11 .Şiiri içerik (konu) bakımından incelemek ne demektir?
Tema, konusunu belirlemek,
Şiiri bölümler halinde açıklamak,
Dil ve üslup özelliklerini belirlemek,
Anlamı bilinmeyen kelimeleri açıklamak,
Şiirin türü hakkında bilgi vermek,
Şiirdeki söyleyicinin kim olduğunu belirlemek.
Not:Hikayede olayları okuyucuya anlatan kurmaca kişiye anlatıcı, şiirde şairin sözünü emanet ettiği kişiye ise söyleyici denir.
12. Aşağıdaki metinlerin türü ve şairi / yazarı kimdir?
Sevgilerde metninin türü …………………, metni yazan ise ……………………
Yol Göründü metninin türü ……………….., metni yazan ise …………………………..
Kuvayi Milliye metninin türü …………………., metni yazan ise ………………………….
Seyfi Baba metnninin türü ……………………………, metni yazan ise …………………………….
Küçük Ağa metninin türü …………………………….., metni yazan ise ……………………………
Not:Yukarıdaki metinlerle ilgili görsel verilip bu görsellerin hangi metinle ilgili olduğu sorulabilir ya da yukarıdaki metinlerden bir bölüm verilip hangi metne ait olduğu sorulabilir.
13. Aşağıda sözü edilen edebiyatçıları tanıtınız.
Nazım Hikmet Ran: 1902’de Selanik’te doğdum. Cumhuriyet Dönemi şairlerinden biriyim. İlk şiirlerim ölçülü ve uyaklı iken Rus şair Mayakovski’den etkilendim ve ölçülü, uyaklı şiiri bırakarak serbest şiire yöneldim. Serbest ölçülü şiir ve toplumcu şiirin öncüsüyüm. Şiirlerimde barış, güzel günlere inanç, uzun yılalr Rusya’da bulunduğum için memleket özlemi temalarını işlerim. “Memleketimden İnsan Manzaraları” şiir türünde , “Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim” yazdığım eserlerin bir tanesidir.
Mehmet Akif Ersoy: 1873’te İstanbul’da doğdum. Milli Edebiyat Dönemi bağımsız şairlerindenim. Şiirlerimde aruz ölçüsünü kullandım ve halkın değerlerini, yaşam tarzını manzum hikayelerimde dile getirdim.” Köse Kadı, Seyfi Baba, Mahalle Kahvesi, Küfe” bu manzum hikayelerime örnektir. Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini anlatan İstiklal Marşı şiirim, 12 Mart 1921’de kabul edildi. Bu şiirin milletime ait olduğunu düşünerek şiir türündeki tek eserim olan “Safahat”a almadım. Şiirlerimde “Dini duyarlılık, kahramanlık, toplumsal yapıdaki bozukluklar temalarını işledim. Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale’de savaşan milletimin kahramanlıklarını “Çanakkale Şehitlerine” adlı şiirimde dile getirdim. Safahat, yedi kitaptan oluşur. 1. Safahat 2. Süleymaniye Kürsüsünde 3. Hakk’ın Sesleri 4. Fatih Kürsüsünde 5. Hatıralar 6. Asım 7. Gölgeler
Sevinç Çokum: 1943’te doğdum. Cumhuriyet Dönemi yazarlarındanım. Milli – dini duyarlılığı esas alan eserler yazdım. “Karanlığa Direnen Yıldız, Bizim Diyar, Ağustos Başağı, Hilal Görününce” adlı romanlarım, “Evlerinin Önü, Gece Kuşu Uzun Öter, Bir Eski Sokak Sesi, Eğik Ağaçlar” gibi hikaye türünde eserim vardır.
Behçet Necatigil: 1916’da doğdum. Evler şairi olarak bilinirim. Şiirlerimde bireysel duygular, aile yaşamı, bireyin içsel sorgulamaları, eski yaşantılar, birey – toplum ilişkisi, ev, aile gibi temaları işlerim. Halk kültürüyle modern unsurları kaynaştırarak eserlerimi yazarım. İnsanların sevgileirni ifade etmede çekingen ve tutuk davrandığını, bunun da pişmanlık getireceğini düşündüğüm “Sevgilerde” şiirinin şairiyim. “Kapalı Çarşı, Evler, Dar Çağ, Yaz Dönemi” gibi şiirlerim vardır.
Tarık Buğra: 1918’de doğdum. Cumhuriyet Dönemi yazarlarındanım. Hikaye, roman türünde eserlerim vardır. Kurtuluş Savaşı’nı işlediğim romanım “Küçük Ağa”, devamı da “Küçük Ağa Ankara’dadır. Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu işlediğim diğer romanım ise “Osmancık”tır. “Oğlumuz”, “İki Uyku Arasında” adlı hikayelerim vardır.
Not:Bir şiir verilip şiirdeki imge, ölçü, kafiye örgüsü, kafiye ve redifini , edebi sanatları sorulabilir.
14. Manzum hikaye nedir? Özelliklerini yazınız.
Toplumla ilgili bir konuyu kurgulu, kişi, zaman, mekan, olay örgüsü kullanarak ölçülü, uyaklı yazılan ama estetik yönü zayıf metinlere manzum hikaye denir. Aslında dizeler halinde yazılmış hikayelerdir.
Manzum hikayenin özellikleri şunlardır:
*Hikayenin yapı unsurları (kişi, zaman, mekan, olay örgüsü) bu metinlerde vardır.
*Öyküleyici ve betimleyici anlatım türleri bu metinlerde kullanılır.
* Hikayede kullanılan anlatım teknikleri (iç konuşma, iç çözümleme, diyalog gibi) bu metinlerde kullanılır.
* Serim, düğüm, çözüm bölümleri vardır.
* Manzum hikayeyi düzyazıya çevirebiliriz.
* Ağır, süslü, imgeli anlatımdan olabildiğince uzak durulur.
* Dizelerin uzunlukları değişebilir.
* Şiirle benzer yönü ölçülü ve uyaklı olmasıdır.
15. Manzum hikayenin Türk edebiyatındaki en önemli temsilcileri kimlerdir?
Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçılarından Mehmet Akif Ersoy ve Servet-i Fünun Dönemi sanatçılarından Tevfik Fikret’tir.
16. a.“Sevgilerde” şiirinin teması: İfade edilemeyen sevgiler.
“Sevgilerde” şiirinin konusu: Sevginin zamanında ifade edilememesi ve bunun getirdiği pişmanlıktır.
“Sevgilerde” şiirinin ana düşüncesi: Sevgiyi ifade etmeyip sürekli ertelemek, bazen sevginin hiç ifade edilememesine neden olabilir.
b.“Yol Göründü” hikayesinin teması: Geçmişe duyulan özlem, ayrılık, büyüme.
“Yol Göründü”hikayesinin konusu:Osman’ın büyüme döneminde olup gençlik ve çocukluk arasında gidip gelmeleri, babasının kazası, Yusuf’un başka bir yere sürgün olarak gönderilmesini işer.
Hikayenİnmekanı: Ev, okul önü, Şükrü Bakkal, yazlık sinemasının önü, Kısmet Teyze’nin bahçesi.
Hikayenin kişileri: Osman, babası, kardeşi Hacer, Yusuf ağabey, kardeşi Ayşe abla ve annesi Kısmet Teyze, Atıf amca, muhtar.
Hikaye zamanı: Sabah vakti, kışın, hatıralar anlatıldığı için geçmişte bir zaman.
Hikayenin olay örgüsü: Osman’ın babasının evden gidişiyle yalnızlık ve sorumluluk hissetmesi, Osman’ın henüz büyüme çağında oluşu, çevreyle olan ilişkisinde artık ağabey rolü üstlenmesi, kendisine Yusuf ağabey isminde bir öğretmenin çok yardım etmesi, geriye dönülerek Yusuf ağabey ile yaşadıklarını n analtılması, Hasan’ın babasının kaza geçirdiği zaman, kar zamanı kızak yapılacağı zaman hemen hemen her olayda Yusuf Ağabeyi’nin yanında olması, Yusuf ağabeyin başka bir yere sürülmesi ve ona “Gitme” diyecekken “Bu ağaçlar çürüyor.” demesi.
Not:Hikaye parçası verilip kullanılan anlatım tekniklerinin bulunması istenebilir.
Bir hikaye parçası verilip devamının tamamlanması istenebilir.
c. Kuvayi Milliye şiirinin teması: Bağımsızlık isteği ve birlik.
Kuvayi Milliye şiirinin konusu: Kurtuluş Savaşı ve halkın mücadelesidir.
Kuvayi Milliye şiirinin dil ve üslubu: Destansı, coşkulu, duygusal bir üslup kullanılmıştır.
Kuvayi Milliye şiirinin tarihsel gerçeklikle ilişkisi: nazım Hikmet, bu şiirini yazarken Atatürk’ün “Nutuk” şiirinde yararlanmıştır. Nutuk, 1919 – 1927 arasında Kuruluş Savaşı Dönemi ve sonrasını konu alır. Dolayısıyla Nazım Hikmet RAN’ın tarihimizin bir döneminde yaşanmış olan Kurtuluş Savaşı’nı konu aldığını ve Nutuk’tan ilham aldığını düşünebiliriz.
Kuvayi Milliye şiirinde söyleyici: Milli Mücadele’ye katılmış halktan bir kişi,
Kuvayi Milliye şiirinde söyleyicinin hitap ettiği kişi: Türk halkı.
Kuvayi Milliye şiirinde Türk halkının öne çıkan özellikleri nelerdir?
– Fedakarlık ve zorluklara dayanma güvü,
– Bağımsızlı tutkusu,
– cesaret ve mücadele azmi,
– Birlik ve dayanışma ruhu,
– Vatan sevgisi ve milli değerlere bağlılık.
Şiirde geçen “Uzak Asya”, “Akdeniz”, “dörtnala” ve “kısrak başı” kelimeleriyle ne ifade edilmek istenir?
Türk milletinin geçmişten günümüze uzanan bir serüveni ve milletimiizin bağımsızlık tutkusunu ifade etmiştir.
Şiirde geçen “bu memleket bizim / bu cennet bizim / bu davet bizim / bu hasret bizim”ifadeleriyle anlatılmak istenen nedir?
Güçlü bir aidiyet duygusu, yani bir yere ait olma duygusu, memleket sevgisi ve özgürlük tutkusu ifade edilmektedir.
Not: “Yaşamak tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine” gibi bir sözün verilerek açıklaması istenebilir.
d. Seyfi Baba metninin teması: Yoksulluk, yardımseverlik, toplumsal dayanışma.
Seyfi baba metninin konusu: Seyfi Baba’nın hasta olması, anlatıcının ona yardım etmek için yola çıkıp zorlu bir yolculuktan sonra evine varıp, Seyfi baba’yla konuşmasından sonra çaresizlik içinde evinden ayrılmasını konu alır.
Çatışma: Anlatıcı ile doğanın çatışması
Seyfi baba ile hayatın çatışması
Olay örgüsü: Anlatıcının Seyfi Baba’nın hastalığını öğrenmesi ve Seyfi baba’ya ziyarete gitmesi,
Zorlu bir yolculuktan sonra evine varması,
Seyfi Baba’nın anlatıcıya yoksulluğunu, hastalığını anlatması,
Anlatıcının ona yardım etmesi,
Anlatıcının gereği gibi yardım edememesinin verdiği üzüntüyle Seyfi Baba’nın evinden ayrılması.
“Seyfi Baba”da kişiler: Seyfi Baba, anlatıcı, Seyfi Baba’nın oğlu ve komşusu.
“Seyfi Baba”da zaman: Gece saatleri.
“Seyfi Baba”damekan: Seyfi Baba’nın yoksul evi, anlatıcının geçtiği yollar.
Anlatıcı: Birinci kişi. Bakış açısı: Kahraman bakış açısı.
“Seyfi Baba” metninin nazım birimi: Bent.
“Seyfi Baba” metninin ölçüsü: Aruz ölçüsü (Feilâtün / Feilâtün / Feilâtün/ Feilâtün
Yukarıdaki aruz vezninin uygulamasını aşağıdaki dizelerde gösteriniz.
O zaman koptu içimden şu tehassür ebedî
Ya hamiyyetsiz olaydım ya param olsa idi!
“Seyfi Baba” metninin türü: Manzum hikaye
Aşağıda metinden alınan dizelerdeki kafiye örgüsünü, kafiye ve redifini bulunuz.
_ Bilmeyiz, oğlu haber verdi geçerken bu sabah,
_ Keşki, ben de evde olaydım… Esef ettim, vah vah!
Bir fener yok mu, verin… Nerde sopam? Kız çabuk ol…
Gecikirsem kalırım beklemeyin… Zîrâ yol
Not:Bir parça verilip kullanılan anlatım biçimi (anlatım türü ) sorulabilir.
17. Hasan Sazyen “Evrensel ölçekte beş temel güzel sanat dalından biri olan edebiyat, bilindiği üzere, araştırmacı ve incelemeci bir tutumun nesnesi olarak ele alındığında bir bilim dalı özelliği kazanır.” cümlesinden hareketle edebiyatın hangi yönleriyle bilim, hangi yönleriyle bir sanat olduğunu yazınız.
Edebiyat sanattır . Çünkü dış dünyadaki gerçeklik, sanatçının hayal dünyasına yansımasıyla anlatılır. Yani duygu, hayalleri işleyen ürün, sanatsal bir yaratımdır ve okuyanı estetik anlamda zevk verir.
Edebiyat bilimdir. Çünkü inceleme nesnesi, edebi metinlerdir ve edebiyat, sistemli bir şekilde bu eserleri dilsel, sosyolojik, tarihsel , içerik , yapı bakımından inceler.
18. Küçük Ağa romanının tema, konu, çatışmasını, türünü yazınız.
Tema: Savaş, Milli Mücadele.
Konu: Mayıs 1919- Mayıs 1922 Akşehir ve çevresindeki emperyalist işgalci güçler, işgalcilerle iş birliği yapan Osmanlı yöneticileri, taşkınlıklar çıkaran gayr-i müslimler, başıbozuk çeteciler ile vatansever, saf, temiz, Müslüman Türk fedaisi Kuva-yi Milliye arasındaki fikri ve silahlı mücadeleleri konu alır.
Ana Düşünce: Türk milleti sömürge, köle edilemez, esir alınamaz.
Türk milleti, emperyalist ülkelerin saldırıları karşısında milli birlik ve beraberliği sağlayabildiği zaman başarılı olur.
Çatışma: İşgalci güçler, İstanbul Hükümeti, azınlıklar, çeteciler ile vatan , millet, din, savunan Türk kuvvetleri arasında yaşanan çatışma.
Romanın türü: Tarihi roman
Türk edebiyatında tarihi romanlara örnekler veriniz.
Tarık Buğra / Küçük Ağa, Tarık Buğra / Küçük Ağa Ankara’da, Tarık Buğra / Osmancık, Kemal Tahir / Devlet Ana, Halide Edip Adıvar / Ateşten Gömlek, Takup Kadri Karaosmanoğlu / Yaban, Kemal Tahir / Yorgun Savaşçı , Samim Kocagöz / Kalpaklılar, Bahaeddin Özkişi / Köse Kadı…
METİN TAHLİLLERİ İKİNCİ DÖNEM BİRİNCİ ÇALIŞMA SORULARI indir.
