Çalışma Kitapçıkları

SÖZ SANATLARI ÇALIŞMA KİTAPÇIĞI 1

Aşağıdaki beyit ve dizelerde geçen söz sanatlarını bulunuz ve açıklayınız.

a)  Yeni bir ülkede yem vermek için atlarına

     Nice bin atlı kapılmıştı fetih rüzgarına

b) Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?

     Benim mi Allahım bu çizgili yüz?

c) Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır

    Bugün posta günüdür canım sıkılır

d) Ne efsunkar imişsin ah ey didar-ı hürriyet

    Esir-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten

e) Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi

    Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır

f ) Ey kimsesizler, el veriniz kimsesizlere

   Onlardır ancak el verecek kimse sizlere

g ) Sen nerdesin ey sevgili, yaz günler nerde?

h) Dalgalardan gemimiz martı gibi oynaktır şimdi.

I ) Yolcuyum bir kuru yaprak misali

     Rüzgarın önüne atılmışım ben

i) Gönlüm kurtulacak bu kafesten

j) İki kapılı bir handa

   Gidiyorum gündüz gece

k)Havada bir dost eli okşuyor tenimizi

l) Sınıf, bugün pikniğe gidecek.

m) Sana benim gözümle bakan gözler kör olsun

n) Orhan Kemal’in evini şu dükkana soralım.

o) Senin hayalinle oynaşıyor yıldızlar.

CEVAPLAR:

Aşağıdaki beyit ve dizelerde geçen söz sanatlarını bulunuz ve açıklayınız.

a)  Yeni bir ülkede yem vermek için atlarına

     Nice bin atlı kapılmıştı fetih rüzgarına

Akıncıların yeni ülkeler fethetme isteklerinin sebebi, daha güzel bir neden olan atlarına yeni bir ülkede yem vermek isteyişleri olarak gösterilmiştir. Hüsn-i talil sanatı yapılmıştır.

b) Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?

     Benim mi Allahım bu çizgili yüz?

Bu dizelerde şair aslında şakaklardaki beyazların ve yüzündeki çizgilerin yaşlılıktan kaynaklandığını bilmekte fakat bilmezlikten gelerek anlamı güçlendirmektedir. Tecahüli arif sanatı yapılmıştır.

c) Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır

    Bugün posta günüdür canım sıkılır

Mübalağa sanatı vardır.

d) Ne efsunkar imişsin ah ey didar-ı hürriyet

    Esir-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten

Tezat olan kavramlar esir olmak ve esirlikten kurtulmaktır.

e) Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi

    Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır

Kaldırımlar kelimeleri tekrar edilerek tekrir sanatı yapılmıştır.

f) Ey kimsesizler, el veriniz kimsesizlere

   Onlardır ancak el verecek kimse sizlere

Cinas sanatı yapılmıştır.

g) Sen nerdesin ey sevgili, yaz günler nerde?

Ey kelimesi ile nida sanatı yapılmıştır.

h) Dalgalardan gemimiz martı gibi oynaktır şimdi.

Teşbih sanatı vardır.

Benzeyen: gemi
Kendisine benzetilen: martı
Benzetme yönü: oynak
Benzetme edatı: gibi
 

I) Yolcuyum bir kuru yaprak misali

   Rüzgarın önüne atılmışım ben

Teşbih sanatı vardır.

Benzeyen: ben
Kendisine benzetilen: kuru yaprak
Benzetme yönü: yolculuk
Benzetme edatı: misali
 

i)Gönlüm kurtulacak bu kafesten

İstiare vardır.

Benzeyen: gönül
Kendisine benzetilen: kuş (söylenmemiş)
Benzetme yönü: yok
Benzetme edatı: yok
İstiare: Sadece benzeyen söylendiği için kapalı istiare
 

j) İki kapılı bir handa

   Gidiyorum gündüz gece

İstiare vardır.

Benzeyen: dünya (söylenmemiş)
Kendisine benzetilen:  iki kapılı han
Benzetme yönü: –
Benzetme edatı: –
İstiare türü: Açık istiare vardır.
 

k)Havada bir dost eli okşuyor tenimizi

İstiare sanatı yapılmıştır.

Benzeyen: rüzgar (söylenmemiş)
Kendisine benzetilen:dost eli 
Benzetme yönü: –
Benzetme edatı: –
İstiare türü: Açık istiare
 

l) Sınıf, bugün pikniğe gidecek.

Ad aktarması vardır. Sınıf kelimesiyle sınıftaki insanlar kastedilmiştir.

m) Sana benim gözümle bakan gözler kör olsun

Ad aktarması vardır. Göz kelimesiyle kastedilen insandır.

n) Orhan Kemal’in evini şu dükkana soralım.

 Dükkan kelimesi, dükkan sahibi anlamında kullanılmıştır. Ad aktarması vardır.

o) Senin hayalinle oynaşıyor yıldızlar.

Yıldızlar kelimesiyle teşhis sanatı yapılmıştır.

Bu dosyayı indirmek için aşağıdaki linke tıklayınız.

SÖZ-SANATLARI-ÇALIŞMA-KİTAPÇIĞI-1

Yazdır

Yazar hakkında

Süleyman Kara

Öğrenci ve öğretmenler için faydalı olmak için onlara kaliteli edebiyat sitesi olan edebiyat sultanını sundum.

Yorum yap